Erivan'dan arabayla günübirlik geziler: bir günde nereye gidilir

Ermenistan küçük bir ülke ve bilinen yerlerin neredeyse hepsine Erivan'dan bir günde gidip dönmek mümkün. En yakın noktalar 15–40 km uzakta, Sevan ve Dilican bir, bir buçuk saat mesafede, Noravank ve Areni ise M2 karayolu üzerinden iki saat. Yollar çoğunlukla asfalt ve aşağıdaki rotaların büyük kısmı için sıradan bir sedan yeterli. İki istisna var: yüksek rakımlı Aragats ve yağmurdan sonra kanyonlara inen yollar.

Aşağıda gün ışığında bitirip şehre dönebileceğiniz sekiz rota var, bir de bu kalıba sığmayan bir tane.

Garni, Taşların Senfonisi ve Geghard

Erivan'dan en çok yapılan gezi bu ve ülkedeki ilk gün için iyi bir seçim. Garni Tapınağı doğuda, Nor Nork ve Voghjaberd üzerinden 28 km ve yaklaşık 40 dakika uzaklıkta. I. yüzyıldan kalma pagan tapınağı Azat kanyonunun kenarında duruyor. Yabancılar için giriş 1500 AMD civarında, nakit ödemek daha garanti.

Köyün altında, kanyonun içinde Taşların Senfonisi var: onlarca metre yüksekliğinde bazalt sütunlardan bir duvar. Nehre yaklaşık 2 km'lik bir iniş gidiyor, zemin karışık: beton, yamalı asfalt, çakıl. Kuru havada sedan birinci viteste iniyor. Yağmurdan sonra ve kışın arabayı yukarıda bırakıp yürüyerek inmek daha iyi, dönüşte yokuşu çıkmak 40 dakika kadar sürüyor.

Aynı yoldan yaklaşık 9 km daha gidince kısmen kayaya oyulmuş Geghard Manastırı geliyor. Giriş ücretsiz, otopark da. Garni'ye uğramadan Erivan'dan Geghard'a yaklaşık 40 km, 45–60 dakika.

• Tur: yaklaşık 85–90 km
• Süre: gezme ve Garni'de öğle yemeğiyle 5–6 saat
• Araç: tapınağa ve manastıra yıl boyu sedan; Taşların Senfonisi'ne iniş yalnızca kuru havada
• Ne zaman çıkmalı: 9:00'dan önce, tur otobüsleri 10–11 gibi geliyor

Hafta içi sabahları Nork mahallelerinden şehir dışına trafikte çıkılıyor, yirmi dakika daha ekleyin. Hafta sonları yolu düğün konvoyları ve aileler dolduruyor, Geghard'ın girişi de kalabalık olabiliyor.

Khor Virap ve Ağrı Dağı manzarası

Khor Virap şehrin 40 km güneyinde, M2 üzerinden 45–60 dakika. Manastır Ararat ovasının ortasındaki bir tepede duruyor. Şapellerden birinin altında, dikey demir bir merdivenle inilen bir zindan var. Giriş ücretsiz.

Erken gitmek mantıklı. Ağrı Dağı çoğu zaman sabah 10–11'e kadar açık görünüyor, sonra pus çıkıyor. Gezmek bir saat kadar sürdüğü için Khor Virap genelde güneye uzun bir günün ilk durağı oluyor (aşağıdaki Noravank rotasına bakın) ya da öğle yemeğine dönülen kısa bir sabah gezisi olarak yapılıyor.

• Tur: yaklaşık 80 km
• Süre: 3–4 saat
• Araç: herhangi biri, yol düz, geçit yok

M2'de kamera yoğunluğu yüksek. Yerleşim yeri dışında sınır genelde 90 km/sa, köylerde 60 km/sa. Ayrıntılar Ermenistan'da trafik kuralları yazısında.

Eçmiyazin ve Zvartnots

Listedeki en kısa rota, varış ya da dönüş günü için uygun. VII. yüzyıldan kalma Zvartnots Tapınağı'nın kalıntıları merkeze 15 km uzaklıkta, Vağarşapat yolunun kenarında, arabayla 20–25 dakika. 5–6 km daha, on dakikadan az, ve Eçmiyazin'desiniz: ana katedral, Katolikos'un makamı, Hripsime ve Gayane kiliseleri.

Zvartnots Havalimanı da aynı batı yolunun üzerinde. Uçuşunuz akşamsa Eçmiyazin'i arabayı teslim etmeden önceki son saatlere koyabilirsiniz; terminalle ilgili pratik bilgiler Erivan havalimanı rehberinde. Arabayı havalimanında alıp orada teslim ederseniz uçuştan önce şehre dönmeniz gerekmez.

• Tur: yaklaşık 45–50 km
• Süre: 3–4 saat
• Araç: herhangi biri; Vağarşapat'ın sokakları dar, otopark ve mum için yanınızda bozuk dram bulundurun

Sevan ve Sevanavank

Sevan Gölü'ne M4 üzerinden, Abovyan ve Hrazdan'dan geçerek 65 km ve yaklaşık bir saat. Sevanavank Manastırı bir yarımadada duruyor, otoparktan merdivenle çıkılıyor, on dakika kadar. Göl yüzeyi yaklaşık 1900 m'de, bu yüzden temmuzda bile Erivan'dan 8–10 derece daha serin.

Sevanavank'ın kendisi bir saat sürüyor. Kalan zaman kıyıya gidiyor: Sevan kasabası yakınlarında ve batı kıyısı boyunca plajlar, işhan ve sig balığı yapan balık restoranları. Temmuz ortasından ağustos sonuna kadar yüzülebiliyor, su soğuk.

• Tur: yaklaşık 130–140 km
• Süre: yarım gün, plajla birlikte tam gün
• Araç: sedan; Sevan'a kadar M4 geniş, kışın temizleniyor

Sabah dokuzdan sonra Sevan yokuşunda tırlar çıkıyor, iki şeritli kesimlerde dikkatli sollayın.

Sevan üzerinden Dilican

Dilican Erivan'a 95 km uzakta, M4'le Sevan ve Sevan Geçidi üzerinden yaklaşık bir buçuk saat. Geçidin ardında iklim değişiyor: yamaçlar ormanlık, hava daha nemli, sık sık sis oluyor. Kasabada eski Şarambeyan Sokağı var, çevresinde Haghartsin (merkeze yaklaşık 18 km) ve Goşavank (yaklaşık 21 km) manastırları ve Parz Gölü.

Günü şöyle kurmak mantıklı: sabah Sevanavank, öğleden sonra Dilican ve Haghartsin. Sevanavank'a 65 km, oradan Dilican'a geçit ve tünel üzerinden 35 km daha.

• Tur: yaklaşık 220 km, Haghartsin ve Goşavank'la yaklaşık 240 km
• Süre: 9–10 saat
• Araç: sedan; Haghartsin ve Goşavank'a giden asfalt iyi, Parz Gölü'ne giden son kesim dar

Kışın ve ara mevsimlerde geçitte sis ve buzlanma olabiliyor. Tünel yıl boyu açık, Semyonovka Geçidi'nden geçen eski yol ise kar yağışında kapatılıyor. 15 Kasım–31 Mart arasında kış lastiği yasal zorunluluk. Hava kararmadan dönmek daha iyi: Sevan'a inişte siste görüş birkaç on metreye düşüyor.

Tsaghkadzor ve Kecharis

Tsaghkadzor 55 km kuzeyde, yol yaklaşık bir saat, kar yağarken bir buçuk saate kadar çıkıyor. Kayak merkezi yaklaşık 1800 m'de: kışın kayak, yazın Teghenis yamacına teleferik ve ormanda yürüyüş. Girişte XI–XIII. yüzyıllardan kalma Kecharis Manastırı duruyor.

Tsaghkadzor Sevan'la iyi birleşiyor: kasabadan göle Hrazdan üzerinden yaklaşık 35 km. Böylece 150–160 km'lik bir tur çıkıyor ve acele etmeden bir güne sığıyor.

• Tur: yaklaşık 110 km (Sevan'la yaklaşık 160 km)
• Süre: 5–7 saat
• Araç: yazın herhangi biri; kışın kış lastiği, yoğun karda kasaba içindeki yokuşta crossover daha işe yarıyor

Ermenistan'da kış lastiğinin ne zaman gerektiği ve kayak merkezlerine giden yolların nasıl olduğu Kışın Ermenistan yazısında daha ayrıntılı.

Noravank ve Areni: güneye uzun bir gün

Noravank Erivan'dan yaklaşık 122 km uzakta, Amaghu kanyonunda, M2 üzerinden yaklaşık iki saat. Areni köyünü 1–2 km geçince kanyona sapılıyor, ardından kırmızı kayalar arasında yaklaşık 8 km dar asfalt. Cephesinde taş merdivenler olan iki katlı Surb Astvatsatsin kilisesini her kartpostaldan tanırsınız.

Areni dönüş yolunun üzerinde: yol boyunca şaraphaneler, tadımlar ve kazı yapılan Areni-1 mağarası. Arabada içmeyen bir sürücü yoksa şarabı satın alıp Erivan'da açmak daha iyi.

Bir güne sığdırmanın en rahat yolu:

1. 7:00'de Erivan'dan çıkış
2. Ağrı Dağı açıkken, 8:00'e kadar Khor Virap
3. 10:30–11:00'e kadar Noravank
4. Areni'de öğle yemeği ve şaraphaneler
5. 18:00–19:00'a kadar Erivan'a dönüş

• Tur: yaklaşık 250 km
• Süre: duraklarla 8–9 saat
• Araç: sedan; Yeraskh'tan sonra M2 bir geçitle Vayots Dzor'a geçiyor, kışın geçit kaygan olabiliyor, Amaghu kanyonundaki yol da kar yağışından sonra hemen temizlenmiyor

Hâlâ günübirlik diyebileceğim en uzun rota bu. Daha güneyde Vorotan Geçidi başlıyor ve gezmeye neredeyse zaman kalmıyor.

Amberd ve Kari Gölü: yalnızca yazın

Ermenistan'ın en yüksek dağı Aragats'ın yamacına sezonluk bir rota. X–XIII. yüzyıllardan kalma Amberd Kalesi yaklaşık 2300 m'de, Erivan'a 50–55 km uzaklıkta, Aştarak ve Byurakan üzerinden bir saatten biraz fazla. Yolun büyük kısmı asfalt, son kesim ise bozuk ya da toprak olabiliyor.

Kari Gölü daha yukarıda, yaklaşık 3200 m'de, şehre 60–70 km ve bir buçuk saatlik mesafede. Araba doğrudan kıyıya kadar çıkıyor; orada yüksek irtifa kozmik ışın istasyonunun binaları var, sezonda bazen küçük bir kafe açık oluyor. Aragats'ın Güney Zirvesi'ne giden patika buradan başlıyor: yaklaşık 5 km ve 700 m tırmanış.

Kari yolu kara bağlı olarak kabaca hazirandan ekime kadar açık. İki nokta da aynı yol üzerinde: ayrıma kadar aynı yoldan gidiyor, sonra hangisinin önce geleceğine karar veriyorsunuz.

• Tur: iki noktayla yaklaşık 150–170 km
• Süre: 6–8 saat, zirve tırmanışıyla tam gün
• Araç: yazın kuru havada, yavaş gidip çukurların etrafından dolaşırsanız sedan genelde idare ediyor. Sezonun başında ve sonunda, yağmurlardan sonra ve sabah erken buzlanma varken yerden yüksekliği daha fazla bir crossover daha rahat

3200 m'de ağustosta bile hava +5 derece olabiliyor, sert rüzgâr esiyor, sis on dakikada iniyor. Montunuzu her durumda alın.

Tatev neden bir günde yapılmamalı

Tatev güneyde, Syunik'te, ve gitmeye değer. Ama oraya M2 üzerinden, Vayk ve Vorotan Geçidi'nden (yaklaşık 2340 m) geçerek tek yön yaklaşık 250 km. Gidiş 4–4,5 saat net sürüş, dönüş de bir o kadar; üstüne "Tatev'in Kanatları" teleferiği, onun kuyruğu ve manastırın kendisi.

Kâğıt üzerinde 16–17 saate sığdırmak mümkün, ama o zaman dönüş karanlığa kalıyor: tırların gittiği bir dağ yolu, geçitte sis ve o saatte zaten yorulmuş bir sürücü. Goris'te ya da Tatev'de gecelemek, güneye giderken de Khor Virap, Areni ve Noravank'a uğramak daha rahat. Böylece gezi iki normal güne bölünüyor.

Özet tablo

Süreler trafiksiz gündüz sürüşü için verildi. Sabah trafiğinde Erivan'dan çıkış ve akşam şehre giriş için ayrıca 20–30'ar dakika ekleyin.

Bu gezilerden bir hafta nasıl kurulur

Erivan'da kalıp eşyalarla otel değiştirmek istemiyorsanız, bu rotalar tekrara düşmeden beş altı güne yayılıyor: bir gün Garni ve Geghard, bir gün Sevan ile Dilican, güneye uzun bir gün, varış ya da dönüş gününde Eçmiyazin. Tsaghkadzor ve Aragats mevsime bağlı: ilki kışın ilginç, ikincisi yalnızca yazın. Hangi ay neyin açık olduğu ve nerede havanın nasıl olduğu Ermenistan'a ne zaman gidilir yazısında ay ay anlatılıyor.

Tek tek noktaları ve bunların birleşimlerini yerler haritasında ve rota planlayıcıda dizmek kolay.

Yola çıkmadan önce neleri kontrol etmeli

• Nakit dram. Garni'de, Khor Virap'ta, Sevanavank'ın yanında ve güneydeki köylerde neredeyse ATM yok, giriş biletleri, tezgâhlar ve otoparklar çoğu zaman yalnızca nakit
• Yakıt. Tüm karayollarında, LPG ve CNG satanlar da dahil, benzinlik var. Amberd ve Kari'den önce Aştarak'ta yakıt alın, yamaçta daha yukarıda benzinliğe güvenmeyin
• Çevrimdışı harita. Güneyde ve Aragats yamacında yer yer sinyal kesiliyor
• Sözleşmedeki kullanım bölgesi. Asfaltta genelde ülkenin her yerine gidilebiliyor, ama birçok kiralama şirketi yurt dışına çıkışı yasaklıyor, çoğunda da toprak yolda sürüş yasak. Amberd'e giden son kesim bu yıl topraksa bunu rezervasyon sırasında sorun. Sözleşmede genelde neler yazdığı Ermenistan'da araç kiralamanın pratik ayrıntıları yazısında toplu halde var
• Araç sınıfı. Kötü havada Aragats dışında listenin tamamı için sedan yeterli. Ara mevsimde dağlara ya da kışın gezilere çıkmayı planlıyorsanız araç seçme rehberine bakın

Bu listedeki rotaların neredeyse hepsi üç karayolundan birine çıkışla başlıyor: güneye M2, kuzeydoğuya M4 ve batıya M5. Sekizden önce yola çıkarsanız şehir trafiğine neredeyse hiç takılmazsınız.