ცაღკაძორი: როგორ მივიდეთ ერევნიდან და რა ვნახოთ

ცაღკაძორი სამთო-სათხილამურო კურორტია ერევნიდან 55 კმ ჩრდილოეთით, გზა დაახლოებით ერთ საათს იკავებს. ზამთარში აქ სასრიალოდ ადიან, დანარჩენ დროს სიგრილის, საბაგიროდან გადმოსახედისა და კეჩარისის გამო. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი მხოლოდ ჰრაზდანამდე დადის, დანარჩენი მონაკვეთი მანქანით ან ტაქსით მოგიწევთ. წერტილი ადგილების რუკაზე იხსნება და მეზობელ გაჩერებებთან ერთად მარშრუტების კონსტრუქტორში იკრიბება.

რამდენი ხანი სჭირდება გზას ერევნიდან ცაღკაძორამდე

ქალაქის ცენტრიდან 55 კმ, დროში ერთი საათი, თოვლიან ამინდში ერთნახევრამდე. მარშრუტი მარტივია: M4-ით სევანის მიმართულებით, შემდეგ გადასახვევი ჰრაზდანზე და აღმართი.

სიმაღლის სხვაობა უფრო მეტად იგრძნობა, ვიდრე მანძილი. ერევანი დაახლოებით 1000 მ-ზეა, ცაღკაძორი დაახლოებით 1800 მ-ზე. ერთ საათში 800 მეტრით მაღლა, და ამინდი უკვე სხვაა: ქვემოთ მშრალი ასფალტი, ზემოთ თოვლი.

გამოცდილებით ვიტყვი: ზამთარში შაბათს საბაგიროს ქვედა პარკინგი ცხრა საათისთვის უკვე გავსებულია. ერევნიდან შვიდზე გამოსვლა პარკირების საკითხს მთლიანად ხურავს, და პირველი საათნახევარი მაგისტრალზე თითქმის ცარიელია.

როგორია გზა და სად იწყება აღმართი

M4 ჰრაზდანის კვანძამდე ნორმალურ მდგომარეობაშია, უმეტეს მონაკვეთზე ორ-ორი ზოლი თითო მიმართულებით. სიჩქარის კამერები ხშირად დგას, მათ შორის სოფლებს შორის სწორ მონაკვეთებზე. შეზღუდვები ხშირად იცვლება, მიჰყევით ნიშნებს.

ბოლო 7 კმ ჰრაზდანიდან ცაღკაძორამდე აღმართზე მიდის. ასფალტი იქ კარგია, მაგრამ ზამთარში სწორედ ეს მონაკვეთია პრობლემური: მოყინვა აღმართზე, განსაკუთრებით დილით ადრე და მზის ჩასვლის შემდეგ. გზას წმენდენ, თუმცა ზამთრის საბურავები ამ ნაწილზე ფორმალობა არ არის.

კიდევ ერთი რამ. თუ საღამოს ბრუნდებით, დაგეგმეთ გამოსვლა ჩაბნელებამდე. აღმართზე განათება არ არის, ხოლო მოყინული სერპანტინი სიბნელეში ნელა გადის.

საბაგირო თეღენისის მთაზე

საბაგირო Doppelmayr-მა ააგო და 2000-იანების შუიდან მუშაობს. ხაზი ხუთ მონაკვეთადაა დაყოფილი, შუალედურ სადგურებზე გადაჯდომით. ზედა სადგური დაახლოებით 2819 მ-ზე დგას, თეღენისის მწვერვალზე (2851 მ) ოდნავ დაბლა, სრული ასვლა კი ნახევარ საათამდე იკავებს.

ზამთარში ხუთივე მონაკვეთი მუშაობს, ზაფხულში ჩვეულებრივ მხოლოდ ქვედები. საზაფხულო ასვლა ხედის გამო ღირს: ნათელ ამინდში ჩანს არარატი, მეორე მხრიდან კი სევანის ქვაბული იკითხება. ღრუბელში თეთრ კედელს ნახავთ და ბილეთს ტყუილად დახარჯავთ, ასე რომ ამინდის პროგნოზის ნახვა გამგზავრებამდე რეალურ სარგებელს იძლევა.

ჩაიცვით მარაგით (მარტში ზემოთ დაახლოებით −6 იყო, ერევანში კი +14, ღია სადგურებზე ქარი კიდევ ამატებდა). ხელთათმანი და ქუდი მანქანაში აპრილშიც გამოგადგებათ.

ბილეთებისა და სკი-პასის ფასები ყოველ სეზონზე გადაიხედება, ამიტომ ზუსტი თანხები სალაროზე ან კურორტის საიტზე გადაამოწმეთ.

როდის დევს ცაღკაძორში თოვლი

სათხილამურო სეზონი ჩვეულებრივ დეკემბრის ბოლოს იხსნება და მარტამდე, თოვლიან წლებში აპრილის დასაწყისამდე გრძელდება. ზუსტი თარიღები ამინდზეა დამოკიდებული და კურორტი აცხადებს. აქ გარანტიას ვერავინ მოგცემთ.

ნოემბერი და დეკემბრის პირველი ნახევარი ყველაზე წამგებიანი დროა. ერთხელ ნოემბრის ბოლოს ავედი პირველი თოვლის იმედით და დამხვდა სველი ბალახი, ნისლი და დახურული ზედა მონაკვეთები. თუ მიზანი სრიალია, გათვალეთ იანვარი და თებერვალი.

ზაფხულში დაბა სხვა ცხოვრებით ცხოვრობს: ადიან ერევნის სიცხისგან გასაქცევად. ივლისში ტემპერატურის სხვაობა ქალაქთან საგრძნობია, ღამეები მთაში აგვისტოშიც გრილია.

კეჩარისი და რა არის დაბაში

კეჩარისი ოთხი ეკლესიის კომპლექსია, რომელიც პირდაპირ დაბაში, ფერდობის ძირას დგას. მთავარი ტაძარი, სურბ გრიგორ ლუსავორიჩი, 1033 წელს დააარსა გრიგორ მაგისტროს პაჰლავუნიმ. გვერდით სურბ ნშანი (1051), კათოღიკე (1203) და სურბ არუთიუნის სამლოცველო (1220).

კომპლექსი კომპაქტურია, დათვალიერებას ნახევარი საათი ჰყოფნის. შესვლა უფასოა, პარკინგი ჭიშკართანაა. ეკლესიები მოქმედია, ამიტომ მხრები და მუხლები ჯობია დაფაროთ.

დაბაში მუშაობს 1960-იან წლებში აშენებული სპორტული ბაზა, რომელიც მაღალმთიან მომზადებას ემსახურებოდა მეხიკოს ოლიმპიადის წინ. ცალკე სანახავი იქ არაფერია, მაგრამ ის ხსნის, რატომ არის ასეთ პატარა დასახლებაში ამდენი სასტუმრო.

როგორ მივიდეთ ცაღკაძორში მანქანის გარეშე

ერევნიდან პირდაპირი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ არის. მიკროავტობუსები ჰრაზდანამდე დადის, დარჩენილი 7 კმ ტაქსით გა გაიაროთ. მეორე ვარიანტია ტაქსი ან აპლიკაცია პირდაპირ ერევნიდან: დაახლოებით 8 000–12 000 დრამი ერთი მიმართულებით (2026 წლის კურსით დაახლოებით 50–90 ლარი), თანხა საათისა და ამინდის მიხედვით მერყეობს.

უკან დაბრუნება უფრო რთული ნახევარია. საღამოს, განსაკუთრებით სეზონის გარეთ და სამუშაო დღეებში, დაბაში მანქანის პოვნას დრო სჭირდება, ერევნელი მძღოლები კი უხალისოდ ადიან მთაზე ერთი მგზავრისთვის.

მანქანის ქირაობა ერევანში ამართლებს, თუ ცაღკაძორი გეგმის ერთადერთი წერტილი არაა. სევანი დაახლოებით 35 კმ-შია, ჰრაზდანი სულ ახლოს, და ერთ დღეში მშვიდად ეწყობა კურორტის, მონასტრისა და ტბის კავშირი. მიკროავტობუსებით იგივე პროგრამა ორ დღეზე იჭიმება, რომლის ნახევარსაც გაჩერებებზე გაატარებთ.

ნაღდი ფული, კავშირი და წვრილმანები

სასტუმროებში და დიდ კაფეებში ბარათს იღებენ, მაგრამ პატარა ჯიხურებში, ინვენტარის გაქირავებასა და პარკინგებზე უფრო ხშირად ნაღდ დრამს ითხოვენ. ბანკომატები დაბაში ცოტაა და მომუშავე ყოველთვის ვერ ვიპოვე, ასე რომ თანხის მოხსნა ერევანში ან ჰრაზდანში სჯობს.

მობილური კავშირი თავად დაბაში სტაბილურია, საბაგიროს ზედა სადგურებზე და ფერდობებზე კი ქრება. ოფლაინ რუკები წინასწარ ჩამოტვირთეთ, თუმცა მარშრუტი იმდენად მარტივია, რომ აბნევა ძნელია.

რა ეყაროს მანქანაში ზამთარში:

• საფხეკი და ჯაგრისი, ზემოთ მანქანას თოვლი ქალაქზე სწრაფად ფარავს
• არასრიალა ძირიანი ფეხსაცმელი, პარკინგებს ყოველთვის არ წმენდენ ასფალტამდე
• წყალი და საჭმელი, ზედა სადგურების კაფეები სეზონის გარეთ ყოველდღე არ იღება
• ხურდა ნაღდი ფული

მოკლედ მთავარი

ცაღკაძორი ერევანთან ყველაზე ახლო მთის გასასვლელია: ერთი საათი გზა, 800 მეტრი მაღლა და სულ სხვა ამინდი. სეზონი დეკემბრის ბოლოდან მარტამდე გრძელდება, ყველაზე საიმედო კი იანვარი და თებერვალია. ზაფხული საბაგიროსა და სიგრილისთვისაა, კეჩარისი მთელი წელი მუშაობს. მანქანა ხსნის უკან დაბრუნების საკითხს, რომელიც მის გარეშე ცალკე ამოცანად იქცევა. ზამთრის საბურავები ჰრაზდანიდან ბოლო აღმართზე სავალდებულოა.