Gürcistan'da trafik kuralları: bilinmesi gereken her şey

Gürcistan'ı arabayla gezmek, bu yolculukta verebileceğiniz en iyi kararlardan biri. Ama yolculuğun tadını bir cezayla ya da polisle yapılan sıkıntılı bir konuşmayla kaçırmamak için yerel kuralları önceden öğrenmekte fayda var. Ülkeyi birkaç yıldır arabayla dolaştıktan sonra şuna ikna oldum: misafirlerin başına gelen aksiliklerin neredeyse tamamı pervasız sürüşten değil, kimsenin önceden söylemediği ufak ayrıntılardan çıkıyor. Burada gerçekten bilmeniz gerekenler var: hız, alkol, telefon, çocuklar, otoparklar ve durdurulduğunuzda nasıl davranacağınız. Özellikle de Tiflis'te araç kiralayıp rotalarınızı oradan kuruyorsanız.

Hız sınırları

Gürcistan'da trafik sağdan akıyor, Rusya'da ve Avrupa ülkelerinin çoğunda olduğu gibi. Temel hız sınırları:

• Yerleşim yerlerinde 60 km/sa
• Şehir dışında 90 km/sa
• Otoyollarda 110 km/sa

Önemli bir ayrıntı: Gürcü kuralları +10 km/sa aşımı cezasız bırakıyor. Yani şehirde 70'e, şehir dışında 100'e kadar gidebiliyorsunuz. Bu sürekli öyle gidilmesi gerektiği anlamına gelmiyor, sadece otomatik sistemin ihlal saymadığı eşik.

Hız aşımı cezaları:

• Limitin 20–50 km/sa üzerinde: 50 lari (~18 $)
• 50 km/sa ve daha fazlası: 200 lari (~72 $) ve yukarısı

Gürcistan'da hem sabit hem ortalama hız kameraları çalışıyor; ikinciler iki nokta arasındaki ortalama hızı hesaplıyor. Üstüne polisin sivil, işaretsiz araçlardan radarla durdurma yetkisi var. Yani yalnızca yol kenarındaki devriye araçlarına bakarak karar vermeyin.

Turistleri en çok şaşırtan da kameralar oluyor. Uygulamada senaryo hep aynı: boş, düz bir karayolu, neredeyse hiç araç yok, ayak kendiliğinden ağırlaşıyor, bir hafta sonra kiralama şirketi bir cezayı haber veriyor. Ortalama hızın ölçüldüğü kesimler özellikle sinsi: hızlanıp sonra kameranın önünde yavaşlamak burada anlamsız, sistem ortalamaya bakıyor. Biz genelde ibreyi levhadaki rakamın civarında tutuyoruz ve objektifin tam olarak nerede olduğunu aramıyoruz, böylesi daha rahat.

Direksiyonda alkol

Gürcistan bir şarap ülkesi. Ama direksiyon başında bu konu sıkı.

Kandaki izin verilen alkol düzeyi 0,3 promil (%0,03 BAC). Pratikte bu aşağı yukarı bir kadeh, üstelik sınırda. Sıfır saymak daha doğru.

Alkollü araç kullanmanın cezaları:

• alkol düzeyine ve tekrara göre 700 ile 2.500 lari arası (~250–900 $)
• altı aya kadar ehliyete el koyma
• kaza olursa cezai kovuşturma ihtimali

2025'ten beri polis, şüphe halinde uyuşturucu testi de yapıyor. Bazı maddeler kullanımdan haftalar sonra bile pozitif sonuç veriyor, bunu hesaba katmakta fayda var.

Kadehi geri çevirmenin neredeyse imkânsız olduğu bir ülkede asıl tuzak muhtemelen bu: evlerde sürahiden dolduruyorlar, marani denen mahzende kvevriden ikram ediyorlar ve “azıcık tadına bakmak” üç tura çıkıyor. Bende basit bir kural yerleşti: gün şaraplı bir akşam yemeğiyle bitiyorsa araba evde kalıyor, dönüşü taksiyle yapıyoruz. Taksi hem Tiflis'te hem Kaheti'nin küçük kasabalarında, yukarıdaki cezaların herhangi birinin yanında devede kulak kalıyor. Rota tam da Kaheti'nin şarap çiftlikleri üzerineyse, direksiyona kimin geçeceğini önceden konuşun.

Sonuç basit: akşam yemeğinde şarap varsa taksi, öğle yemeğinde şarap varsa yine taksi. Kiralık araba sabaha kadar bekler.

Emniyet kemeri ve telefon

Turistlerin en sık aldığı iki ceza, çünkü ikisi de önemsiz görünüyor.

Emniyet kemeri sürücü ve ön yolcu için zorunlu. 1 Mayıs 2026'dan itibaren takılmamış kemerin cezası arttı: artık 50 lari (önceden 40'tı). Arka sıra için yasal zorunluluk yok ama bu, kemersiz gitmeyi akıllıca bir fikir yapmıyor.

Elde telefon cezası 50 lari. Konu yalnızca konuşmak değil, telefonu elde tutmanın kendisi, kırmızı ışıkta bile. İzin verilenler: Bluetooth, CarPlay, Android Auto, cihazı elde tutmadan hoparlörden konuşma.

Telefon konusunu ayrıca söylemek gerek: kırmızı ışıkta navigasyondaki rotayı düzeltme alışkanlığı burada tam olarak gözle görülür bir hız aşımı kadar tutuyor. Ön cama takılan bir tutucu ya da bağlı bir CarPlay, yola çıkmadan beş saniye önce meseleyi kapatıyor, sonrasında telefonu elinize hiç almıyorsunuz. Tiflis'in dar merkezinde bu özellikle işe yarıyor: eller serbest kalıyor. Uzun süredir manuel kullanmadıysanız doğrudan otomatik almak daha mantıklı.

Araçta çocuklar

Gürcistan'da çocuk taşıma kuralları:

• 3 yaşına kadar yalnızca çocuk koltuğunda ya da kemeri takılı, en az 16 yaşındaki bir yetişkin yolcunun kucağında
• 12 yaşına kadar yalnızca arka koltukta
• 6 yaşından küçük bir çocuğu araçta yalnız bırakmak yasak

Çocuklarla yolculuk ediyor ve araç kiralıyorsanız, çocuk koltuğunu rezervasyon sırasında önceden sormak en iyisi. Doğru yaş grubuna uygun koltuk her araçta hazır durmuyor, teslim günü onu aramak da senaryoların en kötüsü.

Farlar, belgeler, yoldaki kurallar

Kolayca unutulan birkaç kural:

• Farlar geceleri, tünellerde ve kötü havada zorunlu. Tünelde farı unutmanın cezası 15 lari
• Belgeler hep yanınızda: ehliyet ve aracın ruhsatı
• Uluslararası ehliyet: Gürcistan, üzerinde Latin harfleri varsa ulusal ehliyeti kabul ediyor
• Kontrolsüz kavşaklarda sağdan gelene yol verme kuralı işliyor, öncelik sağdan gelenin
• Kırmızı ışıkta U dönüşü yapmak yasak
• Yaya geçidinde sürücü yol vermek zorunda. Kameralar bunu kaydediyor

Araç camından çöp atmak ayrı bir ceza: yaklaşık 300 lari. Şaka değil.

Bir de her şeye rağmen bir şey olursa izlenecek adımları aklınızda tutun: Gürcistan'da trafik kazasında araçlar devriye gelene kadar yerinden oynatılamıyor. Bunu yol kenarında öğrenmektense önceden bilmek daha iyi.

Tiflis'te otopark

Tiflis, merkezde otoparkın ücretli olduğu bir şehir ama mantığını bir kez çözünce anlaşılır oluyor.

Merkezî semtlerde bölgeli saatlik sistem geçerli. Park yerinin yanındaki direkte, bölge kodunu (A722, B103 gibi) ve fiyatı taşıyan dikdörtgen bir levha var. Sistemde başlangıçta saati 1, 2 ve 3 lari olan A, B ve C bölgeleri tanımlanmıştı ama fiilen yalnızca A bölgesi işliyor: merkezin neredeyse tamamı saati 1 lari. B ve C bölgelerine bakmanıza gerek yok.

İlk 15 dakika ücretsiz. Bu, yolcuları hızlıca indirmeye ya da bir dükkâna girip çıkmaya para ödemeden imkân veriyor. Daha uzunu için ödeme gerekiyor.

Nasıl ödenir: “Tbilisi Parking” uygulaması (iOS ve Android, belediyenin resmî uygulaması), sokaktaki ödeme kioskları ya da parking.tbilisi.gov.ge sitesi. Uygulamaya kayıt için plaka ve belge numarası gerekiyor, sistem bazı yabancı pasaportları ilk denemede kabul etmiyor. Olmuyorsa kiosklar kayıt istemeden çalışıyor.

Misafirler genelde tam burada takılıyor: uygulama belge istiyor, form verileri kabul etmiyor, araç ise çoktan park etmiş durumda. Güneşin altında buna yarım saat harcamayın, en yakın kioska yürüyün, nakit ödeyin, kayıt meselesine akşam dönersiniz. Bölgeler ve çekici otoparkları hakkında daha fazla ayrıntı Tiflis'te otopark rehberinde.

Merkez sokakların dışında sıradan belediye otoparkı var: yıllık abonelik 50 lari, altı aylık 25 lari. Kısa ziyaretler için geçerli bir seçenek değil.

Tiflis'te çekici aktif çalışıyor. Ödenmemiş otoparkın cezası yaklaşık 50 lari, aracı çekici otoparkından çıkarmak 50–100 lari daha. Kaldırıma park etmek, yanınızda başka araçlar dursa bile anında çekilme sebebi.

Ayrılmış otobüs şeridine girmek yasak, cezası 100 lari. Hem kameralar hem devriyeler kaydediyor.

Araç kiralama ve sorumluluk

Aracı kiraladığınızda, kiralama süresinde alınan cezalar sonuçta size kalıyor: kiralama şirketi cezayı alıyor ve kiracıya aktarıyor. Yani kameralar ve ihlaller kendi aracınızdaki gibi işliyor.

İşe yarar bir alışkanlık: aracı iade etmeden önce plakadan cezaları kontrol etmek, online olarak birkaç dakika sürüyor. Böylece ihlali eve döndükten bir ay sonra gelen mektuptan değil, kendiniz öğreniyorsunuz. Teslim alırken de bir araç teslim alma kontrol listesi fena olmaz: çizikleri ve donanımı yola çıkmadan kayda geçirmek daha iyi.

Gürcistan'da araç kiralamayı henüz planlıyor ve ayrıntıları önceden öğrenmek istiyorsanız SSS bölümüne ya da rotalar ve yerler sayfasına bakın.

Polis: durdurulduğunuzda nasıl davranmalı

Gürcü trafik polisi nazik çalışıyor, çoğu durumda İngilizce konuşuyor. Birkaç kural:

1. Hemen durun ve dörtlüleri yakın
2. Ellerinizi görünür tutun, ani hareketler yapmayın
3. Belgeleri istendikçe verin, hepsini birden çıkarmaya gerek yok
4. Rüşvet teklif etmeyin, bu bir suç ve her şey kaydediliyor
5. Ceza aldıysanız 30 gün içinde ödeyin, yoksa gecikme faizi işliyor. İlk 10 gün içinde ödemede %20 indirim var

Kendi deneyimime göre devriyeyle konuşma burada kısa ve şaşırtıcı biçimde sakin geçiyor: belgeleri kontrol ettiler, rotayı sordular, iyi yolculuklar dilediler. Panik ve her şeyi birden açıklama çabası prosedürü yalnızca uzatıyor, sakin bir ton ve istenen belgeler yeterli.

Küçük bir ihlal için durdurulduysanız ve sakin davranıyorsanız uyarıyla bırakabiliyorlar. Ama buna güvenmemek gerek.

Kısaca

Gürcistan'ın trafik kuralları mantıklı ve genel olarak Avrupa'dakilere yakın. Akılda tutulması gereken asıl şeyler: hız kameraları fark edilmeden çalışıyor, direksiyonda alkol sert cezalandırılıyor ve elde telefon cezası artık hız aşımı cezasıyla kıyaslanabilir durumda. Bu temel şeyleri öğrenmek on dakika alıyor ve yolculuk boyunca tatsız sürprizlerden kurtarıyor. Sonrası zaten arabayı almanızın asıl sebebi: serpantinler, geçitler ve canınız istediği yerde durabilme imkânı.