თბილისის აეროპორტი: როგორ მივიდეთ და რა უნდა ვიცოდეთ

შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის საერთაშორისო აეროპორტი (TBS) ქალაქის ცენტრიდან 17 კილომეტრში, აღმოსავლეთით, ლოჩინის უბანში მდებარეობს. ტერმინალი ერთია, ამიტომ დაბნევა რთულია: ჩამოფრენა და გაფრენა მხოლოდ სართულებით არის გამიჯნული, თავისუფლების მოედნამდე კი სამი სხვადასხვა გზით მიხვალთ — ფასის სხვაობით 1-დან 35 ლარამდე.

სად მდებარეობს აეროპორტი და როგორ არის მოწყობილი ტერმინალი

აეროპორტის შენობა ორსართულიანია, მათ შორის ტექნიკური ნახევარსართულით. პირველ სართულზე, შესასვლელის მარჯვნივ, არის რეგისტრაცია, ბანკები, კაფეები და საპირფარეშოები. მარცხნივ, ჩამოფრენის ზონაში, ბარგის ლენტები, პოლიციის განყოფილება, სამედიცინო პუნქტი და ტაქსის სადგამებია. შესასვლელებს შორის საერთო საინფორმაციო სადგამია, სადაც გზას ინგლისურად ან რუსულად იკითხავთ.

პასპორტის კონტროლი 35 კაბინაში მუშაობს, ამიტომ რამდენიმე ფართოფიუზელაჟიანი თვითმფრინავის ერთდროული დაფრენის დროსაც კი რიგი იშვიათად თუ გაიწელება 20–30 წუთზე მეტ ხანს. ქვეყნების უმეტესობის მოქალაქეებს, მათ შორის ევროკავშირის, აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთისა და რუსეთის მოქალაქეებს, უვიზო შესვლა ერთ წლამდე ვადით აქვთ. საკმარისია საზღვარგარეთის პასპორტი, ცალკე ვიზა არ სჭირდება — დეტალები სტატიაში სჭირდება თუ არა ვიზა საქართველოში.

რეგისტრაცია და გაფრენა

მთავარი შესასვლელის პირდაპირ 25 სარეგისტრაციო სადგამია, კონკრეტული რეისის სადგამის ნომერი კი ტაბლოზე გაფრენამდე 2–3 საათით ადრე ჩნდება. ავიაკომპანიების უმეტესობასთან ონლაინ რეგისტრაცია 24–48 საათით ადრე იხსნება და დროს ზოგავს სადგამთან, განსაკუთრებით თუ ბარგის გარეშე მიფრინავთ. რეგისტრაციის, პასპორტის კონტროლისა და დათვალიერების შემდეგ მგზავრი გასასვლელების წინ საერთო ზონაში ხვდება — ისიც მეორე სართულზეა, იქვეა Duty Free და კაფეები.

დათვალიერება სტანდარტულია: სითხეები 100 მლ-მდე გამჭვირვალე პაკეტში, ლეპტოპები და ტაბლეტები ცალკე იღება ჩანთიდან. მაღალ სეზონზე, ივნისიდან სექტემბრამდე, დათვალიერების რიგმა შეიძლება 30–40 წუთი წაიღოს, და ეს დროის დაანგარიშებისას რეგისტრაციის რიგისგან ცალკე უნდა გავითვალისწინოთ.

Duty Free და რა არის გამფრენ ზონაში

პასპორტის კონტროლისა და დათვალიერების შემდეგ იხსნება Duty Free ზონა: ალკოჰოლი, პარფიუმერია, ქართული ღვინო და ჩურჩხელა უბაჟოდ იყიდება. ღვინის ფასის სხვაობა აქ ყოველთვის აეროპორტის სასარგებლოდ როდია, საინტერესო მარკებისთვის ჯობს ქალაქში სპეციალიზებულ ღვინის მაღაზიას შეხედოთ, Duty Free-ში კი რაიმე ნაცნობი ან საჩუქრად ავიღოთ. იქვე მუშაობს რამდენიმე კაფე, სწრაფი კვების წერტილი და Tax Free სადგამები, სადაც ქალაქში გაკეთებულ შესყიდვებზე დღგ-ის დაბრუნებას გააფორმებთ. ჩამოფრენის ზონიდან ტერმინალის ამ ნაწილში ვერ მოხვდებით, წვდომა მხოლოდ სარეგისტრაციო სადგამებისა და უსაფრთხოების კონტროლის შემდეგაა.

Wi-Fi და საკვები ტერმინალში

უფასო Wi-Fi მთელ ტერმინალზე მუშაობს, ჩამოფრენის ზონიდან გასასვლელებამდე, დაკავშირება პაროლის გარეშე, სტანდარტული ავტორიზაციის პორტალით ხდება. კაფეები და რესტორნები ორივე სართულზეა, ნაწილი მთელი დღე-ღამის განმავლობაში მუშაობს, მათ შორის არის ქართული სამზარეულოს დაწესებულებებიც და ჩვეულებრივი ფასთფუდიც. ფასები საგრძნობლად მაღალია ქალაქთან შედარებით: ყავა 8–10 ლარიდან, სრულფასოვანი სადილი კი 25–30 ლარიდან ერთ ადამიანზე. თუ რეისი არც ისე ადრეა, ქალაქში საუზმე ან სადილი გამგზავრებამდე უფრო იაფი გამოდის.

VIP-დარბაზი (CIP)

გამფრენი ტერმინალის მეორე სართულზე, პასპორტის კონტროლისთანავე მარჯვნივ, მუშაობს ლაუნჯი Primeclass: მშვიდი ზონა სასმელით, საჭმელითა და Wi-Fi-ით, პატარა სამხატვრო გალერეასავით გაფორმებული, ნაწილი ნამუშევრებისა იქვე იყიდება. ღიაა მთელი დღე-ღამე, წვდომა გაფრენამდე სამი საათითაა შეზღუდული. ერთჯერადი საშვი ერთ ადამიანზე 50–55 ევროდან ღირს, უფასოდ კი შესვლა Priority Pass-ის, Diners Club-ის ბარათით ან ბიზნეს-კლასით ფრენისას შეიძლება.

ლაუნჯისგან ცალკე შეგიძლიათ სრული CIP-სერვისი შეუკვეთოთ: აგენტი დაგხვდებათ თვითმფრინავის ტრაპთან ან ტერმინალის შესასვლელთან, გაგაცილებთ პასპორტისა და საბაჟო კონტროლში რიგის გარეშე, დაგეხმარებათ ბარგში და მოსაცდელ დარბაზში შესვლაში. ასეთ პაკეტს ჩვეულებრივ წინასწარ, ტურისტული სააგენტოების მეშვეობით ჯავშნიან, ფასი 150–200 ევროდან იწყება ერთ ადამიანზე და კომპანიასა და მომსახურების ნაკრებზეა დამოკიდებული. ეს ვარიანტი ერთჯერად კომფორტზეა გათვლილი მნიშვნელოვანი ფრენისას და არა მუდმივ გამოყენებაზე.

ფული და კავშირი ჩამოფრენისთანავე

ჩამოფრენის ზონაში მუშაობს რამდენიმე ბანკის სავალუტო გადამცვლელი და ბანკომატი. აეროპორტში კურსი ჩვეულებრივ 1–3%-ით უარესია, ვიდრე ქალაქის ცენტრში მდებარე გადამცვლელებში, ამიტომ აზრი აქვს პირველი ხარჯებისთვის მცირე თანხა გადაცვალოთ, ძირითადი გადაცვლა კი უკვე თბილისში გააკეთოთ. Visa და Mastercard ქალაქში თითქმის ყველგან იღება, ბარათი «Мир» საქართველოში არ მუშაობს.

სიმ-ბარათებს ოპერატორების Magti, Silknet და Cellfie ჯიხურები ჩამოფრენის ზონაშივე ყიდიან. ტურისტული ტარიფი ინტერნეტით 2–4 კვირაზე 10–20 ლარი ღირს, პასპორტით რამდენიმე წუთში ფორმდება. ოპერატორებისა და ტარიფების შედარება — გზამკვლევში სიმ-ბარათი და ინტერნეტი საქართველოში. გამგზავრებამდე გამოსადეგია საერთო საქართველოში მოგზაურობის ჩეკლისტის გადამოწმებაც.

როგორ მივიდეთ ქალაქამდე: შედარება ფასითა და დროით

აეროპორტის სარკინიგზო სადგური, ის, ოქროსფერი ფანჯრებით, ტერმინალიდან 70 მეტრში, ფორმალურად არსებობს, მაგრამ ელმავალი ქალაქში ახლა აღარ დადის: მარშრუტი დაბალი დატვირთვის გამო დაიხურა. თუ ძველ საიტებზე ან ფორუმებზე მატარებლის განრიგს ნახავთ, ის მოძველებულია, აქტუალური რეისები არ არის. ქალაქამდე მისვლის სამი სამუშაო ვარიანტია.

ავტობუსი 337. დადის 06:59-დან 22:59-მდე, გაჩერება ჩამოფრენის ზონის გასასვლელთანაა. ინტერვალი 15–20 წუთი. მგზავრობა 1 ლარი ღირს Metro Money-ს ან საბანკო ბარათით გადახდისას, მოქმედებს 90 წუთი შეუზღუდავი გადაჯდომებით. მიდის ავლაბრის მეტრომდე და სადგურის მოედნამდე, გზაში ბევრ გაჩერებას აკეთებს, ამიტომ ცენტრამდე გზას 50–60 წუთი სჭირდება. ჩემოდნებისთვის ადგილი ცოტაა, ერთი ჩანთით ან ზურგჩანთით კომფორტულია, ორ დიდ ჩემოდანთან ორზე პიკის საათებში კი მოგიწევთ მოხერხება. კარგი ვარიანტია მცირე ბარგისას, თუ რეისი ღრმა ღამით არ ჩამოფრინდება.

ტაქსი. ტაქსის სადგომი პირდაპირ ჩამოფრენის ზონის გასასვლელთანაა. თავად გასასვლელთან ჩვეულებრივ ტაბლოებით მოხმობა-მოცდის მსურველები დგანან, მათთან ფასი უფრო მაღალია, ვიდრე ცოტა მოშორებით სადგომზე მდგარ მანქანებთან, ამიტომ ღირს ზედმეტი ოცი მეტრის გავლა. ცენტრამდე მგზავრობას 20–30 წუთი სჭირდება და 25–35 ლარი ღირს უბნისა და დღე-ღამის დროის მიხედვით. Uber საქართველოში არ არის, მაგრამ მუშაობს Bolt და Yandex Go, აპლიკაციაში ფასი წინასწარ ჩანს, ვაჭრობა არ გჭირდებათ.

ავტომობილის ქირაობა. გამქირავებელი კომპანიების სადგამები ტერმინალის პირველ სართულზე, ჩამოფრენის ზონის მარცხენა ფრთაშია, თავად ქირავნობის 80-ადგილიანი პარკინგი კი გასასვლელიდან ორიოდე წუთის სავალზეა. ამ ვარიანტს აზრი მაშინ აქვს, თუ მოგზაურობა ქალაქით არ შემოიფარგლება: თბილისი კახეთის, საქართველოს სამხედრო გზისა და ბორჯომისკენ მიმავალი გზების გზაჯვარედინზე დგას, აეროპორტიდანვე აღებული მანქანა კი დღეს ზოგავს, რომელიც სხვა შემთხვევაში მანქანისთვის ქალაქში დაბრუნებას მოხმარდებოდა. მხოლოდ თბილისის ცენტრში გადასაადგილებლად, სადაც პარკინგი ფასიანი და ზოგან დაძაბულია, ტაქსი ან ავტობუსი ხშირად უფრო მოხერხებულია — ამის შესახებ დაწვრილებით სტატიაში რა არის მნიშვნელოვანი თბილისში ავტომობილის ქირაობისას.

ადგილზე ქირავნობის გასაფორმებლად გჭირდებათ პასპორტი და ეროვნული მართვის მოწმობა, ნაწილი ქვეყნებისთვის კი რეკომენდებულია საერთაშორისო მართვის მოწმობა. კომპანიები, რომლებიც აგრეგატორების, მაგალითად MY.DRIVE-ის მეშვეობით მუშაობენ, ფასს ჩვეულებრივ ჯავშნის ეტაპზევე აფიქსირებენ, ამიტომ სადგამზე მხოლოდ დოკუმენტების ჩვენება და გასაღების აღება რჩება, ფასის ადგილზე გადათვლის გარეშე. აეროპორტთან გაცემით მანქანის შერჩევა შეგიძლიათ საიტზე mydrive.club. ცალკე ღირს წინასწარ დეპოზიტის ოდენობის გადამოწმება: ტერმინალში საერთაშორისო ქსელებთან ის ჩვეულებრივ უფრო მაღალია, ვიდრე ადგილობრივ გამქირავებლებთან.

თუ ჩამოფრენის შემდეგ ქალაქში ერთი დღე გრჩებათ, კომპაქტური მარშრუტი გზამკვლევშია თბილისი ერთ დღეში.

პარკინგი აეროპორტთან

ტერმინალთან სამი ოფიციალური საპარკინგე ზონა მუშაობს, მათ ირგვლივ კი, სულ რაღაც ხუთასი მეტრში, საკმარისი კერძო სადგომია, რომლებიც მათ ფასში ეჯიბრებიან. საათობრივი ტარიფი მოედნების უმეტესობაზე 7 ლარიდან იწყება, რამდენიმედღიანი გამგზავრებისას კი უფრო მომგებიანია დღიური პაკეტი. ადგილები ბევრია, თავისუფალი თითქმის ნებისმიერ დროს მოიძებნება, ამიტომ მანქანის ორიოდე საათით სტუმრების დასახვედრად ან ორიოდე დღით გაფრენამდე დატოვება პრობლემა არ არის. ქალაქის პარკინგზე ზოგადად — ცალკე სტატიაში პარკინგი თბილისში.

რა გავითვალისწინოთ გვიანი ან ადრეული რეისისას

თუ რეისი 23:00 საათის შემდეგ ან დილის 7-მდე ჩამოფრინდება, ავტობუსი 337 საერთოდ არ დადის: ერთადერთი სამუშაო ვარიანტია ტაქსი ან წინასწარ გაფორმებული ქირავნობა 24/7 გაცემით. ადრეული დილის გაფრენისას, პირიქით, ღირს პასპორტის კონტროლისა და დათვალიერებისთვის დროის მარაგის დატოვება, განსაკუთრებით მაღალი მგზავრთდინების სეზონზე, ივნისიდან სექტემბრამდე.

საერთაშორისო რეისზე სტანდარტული რეგისტრაცია გაფრენამდე 40–60 წუთით ადრე იხურება, მაგრამ მაღალ სეზონზე გაფრენისას უფრო გონივრულია აეროპორტში 2,5–3 საათით ადრე მისვლა და არა ჩვეული ორი საათით.

თუ მოკლედ

თბილისის აეროპორტი კომპაქტურია, ერთი ტერმინალითა და სართულებს შორის გადაადგილების გასაგები ლოგიკით. ქალაქამდე შეიძლება 1 ლარად ავტობუს 337-ით მიხვიდეთ, თუ რეისი ღამის არ არის, ან 25–35 ლარად ტაქსით, ლოდინის გარეშე. ტერმინალის გასასვლელთან ავტომობილის ქირაობას მაშინ აქვს აზრი, როცა მარშრუტი თავად თბილისს სცდება და არა როგორც ქალაქის ტრანსპორტის ჩანაცვლება.