თბილისის საბაგიროები: ფასები, გრაფიკი, მარშრუტები

თბილისში ოთხი საბაგირო გზა და ერთი ფუნიკულიორი მუშაობს. მგზავრობა 1-დან 12 ლარამდე ღირს, თუმცა მთაწმინდის ორივე ხაზზე საქართველოს მოქალაქეს პირადობის მოწმობით 3 ლარი უჯდება. მთავარი გაუგებრობა ტარიფებში კი არა, ბარათებშია: ქალაქის ხაზებზე „მეტრომანი“ და საბანკო ბარათი მუშაობს, მთაწმინდაზე კი მხოლოდ პარკის ბარათი.

ოთხი ხაზი ერთი შეხედვით

• რიყის პარკი და ნარიყალა. მთავარი ტურისტული ხაზი, 500 მეტრი ძველ ქალაქზე, 2,5 ლარი, „მეტრომანი“ ან საბანკო ბარათი.
• რუსთაველი და მთაწმინდა. 2024 წლის ოქტომბერში გაიხსნა ძველი საბაგიროს ადგილას, 845 მეტრი, 12 ლარი უცხოელებისთვის და 3 ლარი საქართველოს მოქალაქეებისთვის, მხოლოდ პარკის ბარათით.
• ვაკის პარკი და კუს ტბა. ძველი კაბინები სავარძლების გარეშე, 1 ლარი, „მეტრომანი“.
• უნივერსიტეტი და ბაგები. არა სანახაობა, არამედ სამუშაო ხაზი ვერეს ხეობაზე. შედის ჩვეულებრივ 1-ლარიან მუნიციპალურ ტარიფში.

მთაწმინდის ფუნიკულიორი ფორმალურად საბაგირო არაა, არამედ 1905 წელს გახსნილი რელსური ხაზი. ახალ საბაგიროსთან წყვილში სწორედ ის იძლევა ასვლა-ჩამოსვლის ყველაზე მოხერხებულ სქემას, ამიტომ მასზე ცალკე ქვემოთ.

რიყის პარკიდან ნარიყალაზე

ქვედა სადგური რიყის პარკის შესასვლელთანაა, ევროპის მოედნის მხრიდან, ზედა კი სოლოლაკის ქედზე, ნარიყალადან და ქართლის დედიდან ორიოდე წუთის სავალზე.

ციფრები მარტივია. ხაზის სიგრძე 500 მეტრი, ასვლა ორ წუთზე ნაკლები, კაბინაში 8 ადგილი, ხაზზე შვიდი გონდოლა დადის. ააშენა იტალიურმა Leitner-მა 2012 წელს, ხაზი ადაპტირებულია შშმ პირებისთვის.

ერთი მიმართულებით მგზავრობა 2,5 ლარი ღირს. გადაიხდით „მეტრომანით“ (ბარათი 2 ლარია, ერთი ბარათი კომპანიასაც ეყოფა) ან პირდაპირ საბანკო ბარათით ტურნიკეტთან. სალარო ნაღდსაც იღებს, მაგრამ იქ რიგი თითქმის ყოველთვის უფრო გრძელია, ვიდრე ტურნიკეტთან.

გრაფიკი სეზონურია. ზაფხულში ხაზი 10:00-დან შუაღამემდე მუშაობს, 1 ნოემბრიდან კი 22:00 საათზე იკეტება. საღამოს ჩამოსვლა უკეთესია, ვიდრე დღისით ასვლა: ძველი ქალაქი უკვე განათებულია.

კაბინიდან ჯერ მტკვარი და მშვიდობის ხიდი ჩანს, მერე აბანოთუბნის გუმბათები, შემდეგ მარცხნივ მეტეხი ამოდის. ასვლისას ჯობია მარჯვენა მხარეს დადგეთ. მარცხენა ფანჯარაში ფერდობი აწყდება.

ივლისში, საღამოს რვა საათზე, რიგი შადრევნამდე იყო გაწელილი და ოცი წუთი ველოდე. ახლა ან ექვსამდე ავდივარ, ან ათის შემდეგ, როცა ხალხი უკვე მეიდანზე ვახშმობს.

უკან იმავე გზით დაბრუნება საჭირო არაა. ზედა სადგურიდან ბილიკი ციხის კედლების გვერდით ჩადის აბანოთუბანში, აბანოს ქუჩამდე. ჩასვლა თხუთმეტიოდე წუთია, ფეხსაცმელი არასრიალა უნდა გეცვათ, ქვები გაპრიალებულია.

რუსთაველიდან მთაწმინდაზე

ყველაზე ახალი ხაზი და ყველაზე მძიმე ისტორიით. პირველი საბაგირო 1959 წელს ამუშავდა და 1990 წლის 1 ივნისს გაჩერდა ავარიის შემდეგ, რომელსაც 19 ადამიანი ემსხვერპლა. ხაზი 34 წელი მიტოვებული იდგა. ახალი 2024 წლის 18 ოქტომბერს გაიხსნა: გონდოლები და მექანიკა ავსტრიულმა Doppelmayr-მა გააკეთა, ქვედა სადგურის ისტორიული შენობა კი აღადგინეს მაღალი ფანჯრებითა და სპირალური კიბით.

როგორ მუშაობს:

• ქვედა სადგური რუსთაველის გამზირი 52-ზეა, მეცნიერებათა აკადემიის ეზოში, თავისუფლების მოედნიდან ათი წუთის სავალზე.
• ხაზის სიგრძე 845 მეტრი, გზაში დაახლოებით 4 წუთი, 21 გონდოლა რვა-რვა ადგილით.
• ზედა სადგური პირდაპირ მთაწმინდის პანორამულ მოედანთან და რესტორან „ფუნიკულიორთან“ გამოდის.

გადახდა აქ სხვანაირია. „მეტრომანი“ არ მუშაობს. საჭიროა მთაწმინდის პარკის პლასტიკური ბარათი 2 ლარად, რომელსაც ნებისმიერ სადგურში ყიდულობთ და საჭირო თანხით ავსებთ. იმავე ბარათით იხდით ატრაქციონებში. ნაშთი უკან არ ბრუნდება, ამიტომ ზუსტად იმდენი დადეთ, რამდენის დახარჯვასაც აპირებთ.

ერთი მიმართულებით 12 ლარია, საქართველოს მოქალაქეს პირადობით 3 ლარი. ტარიფი გახსნისას დაწესდა და მას შემდეგ არ შეცვლილა. ზაფხულში ხაზი დაახლოებით 11:00-დან 23:00-მდე მუშაობს, ზამთარში კი 21:00 საათისთვის იკეტება.

ვაკის პარკიდან კუს ტბაზე

სულ სხვა ეპოქის ხაზი. ქვედა სადგური ვაკის პარკის მთავარ შესასვლელთანაა, ჭავჭავაძის გამზირზე, ზედა კი კუს ტბასთან, მთაწმინდის ჩრდილოეთ ფერდობზე, დაახლოებით 685 მეტრზე. ასვლა ხუთიდან შვიდ წუთამდე გრძელდება.

მგზავრობა 1 ლარი, ველოსიპედის გადაზიდვა კიდევ 1 ლარი, გადახდა „მეტრომანით“. კაბინები ძველია, დასაჯდომი არ არის, რვა კაცი ერთმანეთს მიკრული დგას. ხაზზე მხოლოდ ორი გონდოლაა, ამიტომ შაბათ-კვირას ლოდინი უფრო დიდხანს გრძელდება, ვიდრე თავად ასვლა.

ერთხელ ველოსიპედით ავედი: ეს დამატებითი ლარი გიხსნით იმისგან, რომ ორნახევარი კილომეტრი ველოსიპედი აღმართში ხელით ატაროთ. უკან პარკში ჩამოგორება ათიოდე წუთია.

ზემოთ ჰაერი მაშინვე სხვაა. ზაფხულში ტბასთან სამი-ოთხი გრადუსით გრილა, გარშემო ფიჭვებია, ნაპირზე ბილიკი და კაფეები, გვერდით კი ღია ცის ქვეშ ეთნოგრაფიული მუზეუმი სვანური კოშკით. ამ ხაზის გრაფიკი დანარჩენებზე ხშირად იცვლება, ამიტომ ბოლო კაბინის დროს ქვევით, სალაროსთან იკითხეთ.

ბაგები და უნივერსიტეტი

მოკლე ხაზი ვერეს ხეობაზე, რომელიც თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მაღლივ კორპუსს ბაგებს აკავშირებს. სიგრძე 320 მეტრი, გზაში დაახლოებით 4 წუთი, ვაგონში 40 კაცამდე ეტევა.

სანახაობა აქ არაა, სამაგიეროდ ლოგიკაა: ეს ხაზი ჩვეულებრივ მუნიციპალურ ტარიფშია. 1 ლარი 90 წუთის განმავლობაში შეუზღუდავ გადაჯდომას იძლევა მეტროს, ავტობუსის, მიკროავტობუსისა და ამ საბაგიროს შორის. გადახდა „მეტრომანით“ ან საბანკო ბარათით. ნაღდით ან მობილური აპლიკაციით გადახდისას გადაჯდომის პაკეტი აღარ მოქმედებს და თითოეული მგზავრობა ცალკე ითვლება.

მთაწმინდის ფუნიკულიორი

ფუნიკულიორი 1905 წლიდან მუშაობს, ვაგონები კი დიდი ხანია ახალია. ლიანდაგის სიგრძე 501 მეტრი, ასვლა ხუთი წუთი, შუალედური სადგური პანთეონთან, სადაც გრიბოედოვი, ფიროსმანი და ილია ჭავჭავაძე განისვენებენ. ზედა სადგური პარკში გამოდის.

2026 წლის ზაფხულის მდგომარეობით ბილეთი ერთი მიმართულებით 12 ლარია, მოქალაქეებისთვის პირადობით 3 ლარი, ანუ იმდენივე, რამდენიც საბაგიროზე. საბაგიროს გახსნამდე ფუნიკულიორი უფრო იაფი იყო, ამიტომ ძველ გზამკვლევებში 8 და 10 ლარი გვხვდება. ბარათი იგივეა, ცალკე ყიდვა არ დაგჭირდებათ. „მეტრომანი“ აქაც არ მუშაობს. ასვლა და ჩამოსვლა ცალ-ცალკე ფასდება, ორმხრივი ბილეთი არც ერთ ხაზზე არ არსებობს.

შუალედური სადგური ჯობია ჩამოსვლისას გამოიყენოთ: პირდაპირ ზემოთ ახვიდეთ, პარკში გაისეირნოთ, პანთეონამდე ფეხით ჩახვიდეთ და იქ ჩაჯდეთ. ყოველი ახალი ჩასხდომა თავიდან ფასდება.

ნახევარი დღე სტუმრებთან ერთად

თუ სტუმრები ჩამოვიდნენ და ქალაქი უნდა აჩვენოთ, ორი საბაგირო და ფუნიკულიორი ნახევარ დღეში ეტევა:

1. რიყის პარკიდან დაახლოებით ხუთ საათზე ნარიყალაზე ასვლა 2,5 ლარად.
2. ფეხით ჩასვლა აბანოთუბანში, მეიდანზე გავლა და თავისუფლების მოედანზე გამოსვლა. თხუთმეტი წუთი.
3. რუსთაველი 52-მდე მისვლა და მთაწმინდაზე ასვლა მზის ჩასვლისთვის.
4. ფუნიკულიორით ჩამოსვლა ჭონქაძის ქუჩაზე, რომ ერთი და იგივე ხედი არ გაიმეოროთ.

სულ სამნახევარი საათი და მოქალაქისთვის დაახლოებით 13 ლარი: 2,5 ლარი ნარიყალაზე, 3-3 ლარი მთაწმინდაზე ასვლა-ჩამოსვლაზე და 4 ლარი ორ ბარათში. კუს ტბა ამ ჯაჭვში არ ჯდება, ის ქალაქის სხვა ბოლოშია და ცალკე დილას ჯობია.

ბავშვებთან და ეტლით

ხაზები აქ საგრძნობლად განსხვავდება. რიყის კაბინებში დასაჯდომია და ხაზი ოფიციალურად ადაპტირებულია შშმ პირებისთვის. რუსთაველის გონდოლებიც დასაჯდომიანი და უფრო ფართოა.

კუს ტბაზე დასაჯდომი არ არის და ზღურბლი მაღალია, ეტლით იქ მოუხერხებელია. ფუნიკულიორზე ჩასხდომისას კიბეა. სამივე საბაგიროზე გონდოლა ნელდება, მაგრამ ბოლომდე არ ჩერდება, შესვლა მოძრაობაშია საჭირო.

ორი სხვადასხვა ბარათი

ქალაქში ორი გადახდის სისტემაა და ისინი ერთმანეთს არ კვეთს.

„მეტრომანი“ (2 ლარი, იყიდება მეტროს სალაროებსა და საბაგიროების სადგურებში) მუშაობს მეტროში, ავტობუსში, მიკროავტობუსში, ნარიყალას ხაზზე, კუს ტბაზე და ბაგებში. თითქმის ყველგან მის ნაცვლად უკონტაქტო საბანკო ბარათიც გადის.

მთაწმინდის პარკის ბარათი (2 ლარი, იყიდება ფუნიკულიორისა და საბაგიროს სალაროებში) საჭიროა ფუნიკულიორზე, რუსთაველის ხაზზე და პარკის ატრაქციონებზე. ქალაქის ტრანსპორტში უსარგებლოა.

ორივე ბარათი ერთმანეთს გადაეცემა: ერთი ბარათი კომპანიასაც ეყოფა, თუ საკმარისი თანხაა.

სად დატოვოთ მანქანა

ყველა ქვედა სადგური მჭიდრო ცენტრშია, სადაც პარკირება ფასიანია და საღამოს ადგილი თითქმის არ რჩება. რიყესთან და რუსთაველზე ძებნას აზრი არ აქვს, ვაკის პარკთან ცოტა უფრო მარტივია, ოღონდ არა შაბათ-კვირას. MY.DRIVE-ზე ნაქირავები მანქანა ჯობია სახლთან დატოვოთ და ცენტრში მეტროთი ან ტაქსით ჩახვიდეთ: „ავლაბრიდან“ რიყის ქვედა სადგურამდე ათი წუთის სავალია.

მთაწმინდაზე მანქანით ასვლას კი აზრი აქვს. ცენტრიდან ზედა პლატომდე 7,5 კილომეტრია ოქროყანის გზით, 12-15 წუთი უსაცობოდ, ზემოთ დიდი პარკინგია. მაშინ საბაგირო და ფუნიკულიორი ტრანსპორტი კი აღარაა, არამედ ცალკე სანახაობა: ჩახვალთ, რუსთაველზე გაისეირნებთ და მანქანისთვის ისევ ამოხვალთ.

მოკლედ, მთავარი

ოთხი საბაგიროდან ორი ან სამი გამოგადგებათ. ნარიყალა 2,5 ლარი ღირს და ძველ ქალაქზე საუკეთესო ხედს იძლევა, განსაკუთრებით ბნელში. მთაწმინდა მოქალაქეს 3 ლარი უჯდება, ოღონდ ცალკე პარკის ბარათით. კუს ტბა 1 ლარად ყველაზე ნაკლებად დაფასებული ხაზია: ზაფხულში იქ გრილა და ტურისტი თითქმის არ არის. ფასები ლარშია, ტარიფები და გრაფიკი კი სეზონურად იცვლება, ამიტომ წასვლამდე გადაამოწმეთ.