როდის წავიდეთ სომხეთში: სეზონები, ამინდი და მარშრუტები

სომხეთში მოგზაურობისთვის ყველაზე კომფორტული დროა მაისის ბოლო და ივნისი, შემდეგ კი სექტემბერი და ოქტომბრის დასაწყისი. ამ კვირებში ერევანში ზაფხულის სიცხე არ არის, მთის გზები ღიაა, არარატის ველზე კი მოსავალი ან მწიფდება, ან უკვე აღებულია. სევანზე საბანაოდ ივლისსა და აგვისტოში მიდიან, ცაღკაძორში სათხილამუროდ დეკემბრიდან მარტამდე.

ქვეყანა პატარაა, მაგრამ სიმაღლეები მასში ძალიან განსხვავებულია. ერევანი დაახლოებით 1000 მეტრზე მდებარეობს, სევანი 1900-ზე, ცაღკაძორი 1800-ის ახლოს, არაგაცზე ქარის ტბისკენ მიმავალი გზა კი 3000 მეტრს სცდება. ივლისის ერთსა და იმავე დღეს დედაქალაქში შეიძლება +38 იყოს, სევანის ნაპირზე კი +24 და ქარი. ამინდის დაგეგმვა უფრო მოსახერხებელია მარშრუტის თითოეული წერტილის მიხედვით და არა მთელი ქვეყნისთვის ერთად.

რომელი თვე ავირჩიოთ: მოკლე მინიშნება

• ქალაქები, მონასტრები, მანქანით მოგზაურობა სიცხის გარეშე: მაისის ბოლო, ივნისი, სექტემბერი, ოქტომბრის დასაწყისი.
• ბანაობა სევანზე: ივლისი და აგვისტო, წყალი დაახლოებით +18…+20 გრადუსამდე თბება.
• სამთო თხილამურები ცაღკაძორში: დეკემბრიდან მარტამდე, ყველაზე საიმედო თოვლი იანვარსა და თებერვალშია.
• ღვინო და რთველი: სექტემბერი და ოქტომბერი, განსაკუთრებით არენსა და ვაიოც ძორში.
• შემოდგომის ფერები დილიჟანში: ოქტომბერი.
• სიმწვანე და ყვავილობა ხეობებში: მაისი.
• მაღალმთიანი გზები, არაგაცი, სამხრეთისკენ მიმავალი უღელტეხილები: ივნისიდან სექტემბრამდე.

გაზაფხული: მარტი, აპრილი, მაისი

სომხეთში გაზაფხული ქვემოდან ზემოთ ადის. აპრილში არარატის ველზე გარგარი ყვავის, უღელტეხილებზე კი ჯერ კიდევ თოვლი დევს, და ამ ორ წერტილს შორის სულ რაღაც საათი-საათნახევრის სავალია.

მარტი და აპრილი

ერევანში დღისით +10…+18 გრადუსია, ღამეები გრილია. მარტი ხშირად ქარიანი და ცვალებადია, აპრილი უკვე უფრო რბილია. ტურისტები ცოტაა, საცხოვრებელი ზაფხულზე იაფია.

რისთვის არის ეს კარგი დრო:

• ერევანი და მისი შემოგარენი. მუზეუმები, კასკადი, ბაზრები. ღია ადგილებში, როგორიცაა გარნი და ზვარტნოცი, მზე არ წვავს და მთელი დღე შეიძლება სეირნობა.
• ხორ ვირაპი. გაზაფხულზე ველის თავზე ჰაერი ზაფხულზე სუფთაა და არარატი უფრო ხშირად მთლიანად ჩანს. ჯობია დილით წახვიდეთ.
• ცაღკაძორი მარტის დასაწყისში. ზემოთ თოვლი ჯერ კიდევ დგას, მზე კი უკვე გაზაფხულისაა. მარტის ბოლოსთვის ქვედა ტრასები ჩვეულებრივ დნობას იწყებს.

რას არ უნდა ელოდოთ გაზაფხულზე: მაღალმთიანეთს. ქარის ტბისკენ გზა თოვლით არის ჩაკეტილი, სამხრეთისკენ მიმავალ უღელტეხილებზე შეიძლება მოყინული იყოს, მთის სოფლებში კი საოჯახო სასტუმროების ნაწილი ჯერ არ არის გახსნილი.

მაისი

მაისი, ალბათ, გაზაფხულის საუკეთესო თვეა. ყველაფერი მწვანეა, ხეობებში ბაღები ყვავის, დღისით +20…+25 გრადუსია. მაისში დილიჟანი სუფთა და ნოტიოა, ეროვნული პარკის ტყე უკვე მთლიანად შეფოთლილია.

მაისის ბოლოსთვის თითქმის ყველა მიმართულება იხსნება, გარდა ყველაზე მაღლებისა. მთაში ამინდი ჯერ კიდევ არასტაბილურია: დილით მზე, შუადღისას ჭექა-ქუხილი. რამდენიმედღიანი მარშრუტი ჯობია მოქნილი დატოვოთ და მაღალი წერტილები კონკრეტულ თარიღზე არ მიაბათ.

ზაფხული: ივნისი, ივლისი, აგვისტო

ივნისი

ივნისი თითქმის ყველაფრისთვის კარგია. ერევანში თბილა, მაგრამ ჯერ არა დამქანცველად, ჩვეულებრივ +28…+32 გრადუსი. მთის გზები იხსნება, არაგაცზე თოვლი დნება, ბაზრებზე პირველი გარგარი და ბალი ჩნდება.

ეს მოსახერხებელი თვეა მანქანით გრძელი მარშრუტისთვის: სევანი, დილიჟანი, შემდეგ სამხრეთით უღელტეხილებზე გავლით ვაიოც ძორამდე. ივნისში სევანის წყალი ხანგრძლივი ბანაობისთვის ჯერ კიდევ ცივია, სამაგიეროდ ნაპირზე სეირნობა და სევანავანქამდე ასვლა სასიამოვნოა.

ივლისი და აგვისტო

ერევანში ცხელა: დღისით +35 ჩვეულებრივი ამბავია, ზოგ დღეს +40-საც აღწევს, ღამით კი ქალაქი ნელა გრილდება. შუადღისას არარატის ველის მონასტრების დათვალიერება მძიმეა, ხორ ვირაპსა და ნორავანქში ჩრდილი თითქმის არ არის. ეს ადგილები ჯობია დილით ადრე ან საღამოსკენ ნახოთ.

სამაგიეროდ ეს სევანის სეზონია. წყალი დაახლოებით +18…+20 გრადუსამდე თბება, პლაჟებზე კაფეები და ნავების გაქირავება მუშაობს. ტბა მაღლა მდებარეობს, ამიტომ აგვისტოშიც კი ნაპირზე დედაქალაქზე შესამჩნევად გრილა, საღამოს კი ჟაკეტის გარეშე შეგცივდებათ. ამ სიმაღლეზე მზე მკაცრია და ერთ საათში შეიძლება დაიწვათ.

ზაფხულში მთაში წასვლაც მოსახერხებელია. ივლისში დილიჟანში, ცაღკაძორსა და არაგაცის ფერდობებზე +22…+27 გრადუსია, და ბევრი ერევნელი შაბათ-კვირას იქ მიდის. ამის გამო პარასკევ საღამოს სევანისა და დილიჟანის გზა გადატვირთულია, კვირა საღამოს კი ასევე გადატვირთულია საპირისპირო მიმართულებით.

ზაფხულშივე აღინიშნება ვარდავარი, დღესასწაული, როცა ქუჩაში ყველა ერთმანეთს წყალს ასხამს. თარიღი მოძრავია, აღდგომაზეა დამოკიდებული და ყველაზე ხშირად ივლისში მოდის, ზოგჯერ ივნისის ბოლოს. თუ ამ დღეს ერევანში ხართ, ტელეფონი და დოკუმენტები ჯობია პარკში შეინახოთ.

შემოდგომა: სექტემბერი, ოქტომბერი, ნოემბერი

სექტემბერი

სექტემბერი იდეალურ თვესთან ყველაზე ახლოსაა. სიცხე იკლებს, ერევანში +25…+30 გრადუსია, საღამოები თბილია. მთის გზები ჯერ კიდევ ღიაა, თვის პირველ ნახევარში სევანის წყალი შეიძლება საბანაოდ ვარგოდეს.

იწყება რთველი. არარატის ველსა და ვაიოც ძორში მოსავალს იღებენ, ბაზრებზე ყურძენი, ლეღვი და ბროწეულია. არენის ღვინის მარნები სტუმრებს სიამოვნებით იღებენ, მაგრამ შაბათ-კვირას დიდ მეურნეობებში ადგილი ჯობია წინასწარ დაჯავშნოთ.

ოქტომბერი

ოქტომბრის დასაწყისში არენში ჩვეულებრივ ღვინის ფესტივალი იმართება, რომელზეც ერევნიდანაც ბევრი ჩამოდის, და ამ დღეს M2 ტრასა გადატვირთულია. კონკრეტული წლის თარიღი ჯობია წინასწარ დააზუსტოთ. თავად ხეობა ამ დროს ყვითელ-წითელია, არენიდან ნორავანქის მონასტრისკენ მიმავალი გზა კი წითელკლდიან ხეობაზე გადის.

ოქტომბერი დილიჟანის თვეცაა. ქალაქის გარშემო და ჰაღარცინისა და გოშავანქისკენ მიმავალი გზის გასწვრივ ტყეები დაახლოებით თვის შუიდან ყვითლდება, ფერების პიკი კი ჩვეულებრივ ოქტომბრის მეორე ნახევარშია. დილიჟანში დღისით +12…+17 გრადუსია, ღამეები ცივია, თვის ბოლოსთვის კი წაყინვებიც იცის.

მაღალ უღელტეხილებზე ოქტომბრის ბოლოსთვის შეიძლება პირველი თოვლი მოვიდეს. თუ ქვეყნის სამხრეთში აპირებთ წასვლას, ამინდის პროგნოზი კონკრეტული უღელტეხილისთვის შეამოწმეთ და არა ერევნისთვის.

ნოემბერი

ნოემბერი წყნარი და ნაცრისფერია. ერევანში +8…+14 გრადუსია, ტურისტები ცოტაა, საცხოვრებლის ფასები იკლებს. ეს კარგი დროა ქალაქისთვის, მუზეუმებისა და ახლო გასვლებისთვის: გარნი, გეღარდი, ეჩმიაძინი. მთაში უკვე ცივა, დღე კი მოკლეა: საღამოს ხუთისთვის ბნელდება.

ზამთარი: დეკემბერი, იანვარი, თებერვალი

ზამთარში ერევანში ჩვეულებრივ ნულის ახლოსაა, ხდება −10 გრადუსამდე და უფრო ქვემოთ ყინვებიც, თოვლი კი ქალაქში დიდხანს არ ჩერდება. ზამთარში არარატის ველზე ხშირად ნისლი დგას, ზოგჯერ შუადღემდე.

ზამთარში წასვლის მთავარი მიზეზი ცაღკაძორია. ერევნიდან დაახლოებით ერთი საათის სავალია, კურორტი მუშაობს დაახლოებით დეკემბრიდან მარტამდე, ყველაზე სტაბილური თოვლი იანვარსა და თებერვალშია. დღესასწაულებსა და შაბათ-კვირას აქ ხალხმრავლობაა, სამუშაო დღეებში შესამჩნევად თავისუფალია.

ზამთარში მანქანით მთაში ზამთრის საბურავებით და დროის მარაგით უნდა წახვიდეთ. ცაღკაძორისა და სევანის გზას წმენდენ, მაგრამ თოვლის დროს მოძრაობა ნელდება. ქარის ტბისკენ მიმავალი მაღალმთიანი გზა ჩაკეტილია, სამხრეთის ტრასის უღელტეხილები კი თოვლსა და მოყინვაში შეიძლება რთული ან დროებით ჩაკეტილი იყოს, ამიტომ მათი მდგომარეობა ჯობია მგზავრობის დღეს დილით შეამოწმოთ.

დეკემბერსა და იანვარში ერევანი სადღესასწაულოა. ქალაქს ახალი წლისთვის რთავენ, კაფეები და ღვინის ბარები გვიანობამდე მუშაობს, ცივ და მოწმენდილ დღეს კი, როცა ნისლი არ არის, არარატი განსაკუთრებით მკაფიოდ ჩანს.

სეზონები და გზები

სომხეთის მთავარი ტრასები მოასფალტებულია და მთელი წლის განმავლობაში მუშაობს. შეზღუდვები მაღალმთიანეთს ეხება.

მოკლედ

პირველი მოგზაურობისთვის აირჩიეთ მაისის ბოლო, ივნისი ან სექტემბერი ოქტომბრის დასაწყისთან ერთად: თბილა, გზები ღიაა, მონასტრების დათვალიერება დღისითაც შეიძლება. სევანისთვის ივლისსა და აგვისტოში მიდიან, ცაღკაძორში სათხილამუროდ იანვარსა და თებერვალში. ღვინო და რთველი სექტემბერსა და ოქტომბერზე მოდის, დილიჟანის საუკეთესო ფერები კი ოქტომბრის მეორე ნახევარზე.