გოდერძი: როგორ მივაღწიოთ კურორტამდე საკუთარი მანქანის გარეშე

გოდერძი ზემო აჭარაში მდებარე კურორტია, დაახლოებით 2 025 მეტრ სიმაღლეზე. იგი ცნობილია საქართველოში ყველაზე ღრმა თოვლითა და ფერდობებით, სადაც ხალხმრავლობა თითქმის არასდროსაა. ადგილი ნამდვილად ღირს, მაგრამ აქამდე მიმავალი გზა ცალკე საუბრის ღირსია: როგორც ხულომდე, ისე მთაში ზემოთ ასვლისას მოსამზადებელი უნდა იყო და არა ნავიგატორის პირველ ბმულს გაჰყვე.

სად არის და რატომ არის აქ ამდენი თოვლი

კურორტი გოდერძის უღელტეხილზე, არსიანის ქედზე, ხულოს მუნიციპალიტეტში დგას. ადგილი ერთდროულადაა ღია შავი ზღვიდან მომავალი საზღვაო ჰაერისთვის და აღმოსავლეთიდან მოწოლილი კონტინენტური სიცივისთვის, ამიტომ თოვლი აქ საქართველოს ნებისმიერ სხვა კურორტზე მეტი მოდის. სეზონი ნოემბრიდან აპრილამდე გრძელდება, ყველაზე თოვლიანი პერიოდი იანვარ–მარტზე მოდის, ფერდობების სიმაღლე კი 2 030-დან 2 350 მეტრამდე მერყეობს.

პირველად აქ მარტში ჩამოვედი: თოვდა და ამავე დროს მზეც ანათებდა, შუადღისთვის კი ღრუბლები პირდაპირ ტრასაზე ჩამოწვა და საბაგირო რამდენიმე წუთი ბრმად მუშაობდა. ადგილობრივები ამას მშვიდად უყურებენ — ამინდი აქ იმაზე სწრაფად იცვლება, ვიდრე ქურთუკის შეკვრას მოასწრებ.

რა არის აქ: ტრასები, საბაგიროები, ტყე

ფერდობების საერთო სიგრძე დაახლოებით 8 კმ-ია; მუშაობს გონდოლა, საკიდარა და ორი ბუქსირის ტიპის საბაგირო. კურორტი კომპაქტურია: სასტუმროების უმეტესობიდან საბაგირომდე ფეხითაც მიხვალ, ტრასები კი ძირითადად მშვიდ სრიალზეა გათვლილი, მკვეთრი ვარდნებისა და რთული მონაკვეთების გარეშე.

მთავარი მიზეზი, რის გამოც აქ ფრირაიდერები მოდიან, Enchanted Forest-ის ზონაა — სრიალი ძველ წიწვოვან ტყეში, სადაც ხეებს თოვლის ქუდები ახურავს — და კეთ-სქიინგის შესაძლებლობა რატრაკით, შორეულ ბექქანთრიში გასასვლელად. ხელმისაწვდომია სნოუმობილის ტურებიც, თუ ქედის სხვა სისწრაფით დათვალიერება გინდა.

კურორტი აქტიურად შენდება: გამოცხადებულია 200 მილიონ ლარზე მეტი ინვესტიცია და თითქმის სამი ათეული პროექტი — ახალი საბაგიროებიდან სასტუმროების ბაზის გაფართოებამდე. ნაწილი უკვე ამუშავდა 2025–2026 წლების სეზონისთვის, ნაწილი კი ჯერ კიდევ პროცესშია, ამიტომ რამდენიმე წელიწადში აქ ბევრი რამ შეიძლება უკეთესობისკენ შეიცვალოს.

ზაფხულში თოვლი დნება, საბაგიროები ყოველთვის არ მუშაობს, მაგრამ ალპური მდელოები და ქედის ხედები საკმარისი მიზეზია, აქ ფეხით ან ადგილობრივი ტრანსპორტით ახვიდე. ეს უკვე სხვა გოდერძია — მშვიდი და თითქმის ცარიელი, საბაგიროსთან რიგების გარეშე და ფერდობებზე მოთხილამურეების ნაცვლად ძოვს ძროხები.

თუ ქვეყნის სხვა კურორტებს შევადარებთ, გუდაური თბილისთან უფრო ახლოსაა და ტრასების კილომეტრაჟითაც შესამჩნევად დიდია, ბაკურიანი კი უფრო საოჯახოა და სკი-პასით უფრო ხელმისაწვდომი. გოდერძის სწორედ თოვლის, ფერდობებზე სიცარიელისა და იმ განცდის გამო ირჩევენ, რომ მასობრივი ტურიზმის კონვეიერზე არ ხარ.

გზა, რომლის შესახებაც წინასწარ უნდა იცოდე

ახალციხე–ბათუმის გზა გოდერძის უღელტეხილზე უკვე წლებია საქართველოს თითქმის ყველა გამქირავებელი კომპანიის მიერ ქირავნობის მანქანებისთვის ოფიციალურად აკრძალული მარშრუტების სიაშია. საქმე არც უღელტეხილის სიმაღლეშია და არც თავად სერპანტინში, არამედ ცალკეულ მონაკვეთზე საფარის მდგომარეობაში: ასფალტი იქ ან საერთოდ არ არის, ან ათწლეულების განმავლობაში აღარ შეუკეთებიათ, წვიმის შემდეგ კი გრუნტიანი მონაკვეთები თიხად იქცევა.

ზაფხულში ვითარება ზამთართან შედარებით ცოტა უფრო რბილია, თუმცა არაერთგვაროვანი. 2025 წლის ბოლოს არსებული მდგომარეობით, ახალციხის მხრიდან, ზარზმიდან გოდერძიმდე მონაკვეთი დაასფალტებულია და მისაღებ მდგომარეობაშია. ბათუმის მხრიდან ჯერ კიდევ რჩება მოუწყობელი მონაკვეთები: გზის ნაწილი დიოკნისსა და დანისპარაულს შორის, ასევე გოდერძიდან ხულოსკენ დაშვება, სადაც ასფალტი ხან ჩნდება და ხან ისევ ორმოებიან გრუნტს უთმობს ადგილს. მთელი ტრასის რეკონსტრუქცია 2016 წლიდან მიმდინარეობს; ოფიციალურად 2026 წლის განმავლობაში დასრულებას გვპირდებიან, თუმცა ვადა უკვე არაერთხელ გადაიწია.

უღელტეხილიდან ხულოსკენ დაშვება ივლისში ადგილობრივი ჯიპით გავიარე. გზა უკვე აღარ არის ისეთი მკაცრი, როგორსაც YouTube-ის ძველი ვიდეოები აჩვენებს, მაგრამ მთის ნაკადულებზე ორიოდე ფონი და მსხვილხრეშიანი მონაკვეთი იქ ნამდვილად არის. საქალაქო სავალი ნაწილის მქონე ქირავნობის მანქანისთვის ეს საეჭვო სიამოვნებაა, დაზღვევა კი ასეთ მონაკვეთებზე ფაქტობრივად არ მოქმედებს: ნებისმიერი დაზიანება აქ მძღოლის და არა გამქირავებელი კომპანიის პრობლემა ხდება. ცალკე შევკრიბეთ ინფორმაცია იმის შესახებ, სად ჯობია ქირავნობის მანქანით არ წახვიდე.

როგორ მივაღწიოთ პრაქტიკაში

საკუთარი, სათანადოდ მომზადებული მანქანის გარეშე რამდენიმე ვარიანტია და ყველა მუშაობს:

• მარშრუტკა ბათუმიდან ხულომდე, შემდეგ ტაქსი ან ადგილობრივი მძღოლი „დელიკაზე“ კურორტამდე — მთის გზის დაახლოებით 20–25 კმ
• პირდაპირი მარშრუტკა ბათუმი — გოდერძი მაღალ სეზონზე; რეისები ყოველდღე არ დადის და ჩვეულებრივ მხოლოდ დღის პირველ ნახევარში
• ტაქსი ბათუმიდან ან ახალციხიდან პირდაპირ კურორტამდე — უფრო ძვირი, სამაგიეროდ გადაჯდომებისა და განრიგის ლოდინის გარეშე
• სნოუმობილი-რატრაკი ზამთარში ხულოში ტურისტული საინფორმაციო ცენტრიდან ან უტხუბანში მდებარე სასტუმროდან, თუ თოვლმა გზის ბოლო მონაკვეთი გადაკეტა

ახალციხის მხრიდან ლოგიკა მსგავსია: ზარზმამდე ან უტხუბანამდე მანქანით მიხვალ, კურორტამდე ბოლო კილომეტრებს კი თოვლიან სეზონზე რატრაკით, განრიგით გაივლი — ჩვეულებრივ დღეში ორი რეისი თითოეული მიმართულებით.

ხულოსკენ მიმავალ გზაზე ღირს, საათი-ორი თავად სოფლისთვისაც გამოყო: აქ მუშაობს საბაგირო ერთი შუალედური ბოძის გარეშეც, რომელიც ხეობის გაღმა, სოფელ თხილოსკენ გადადის, და იქიდან ხეობის ხედი მარტო გაჩერების ღირსია. ბათუმიდან მოგზაურობისას მოსახერხებელია, გზადაგზა დედოფალ თამარის ხიდსა და მახუნცეთის ჩანჩქერს შეუხვიო — იგივე გზა ქედისა და ხულოს მიმართულებით.

მათთვის, ვინც მარშრუტის დანარჩენ ნაწილზე მანქანას ქირაობს, ლოგიკური კომბინაცია ასეთია: შესანიშნავ ასფალტზე საკუთარი მანქანით ბათუმამდე ან ახალციხემდე მიდიხარ, ბოლო მთის მონაკვეთს კი ადგილობრივი ტაქსით ან ტრანსფერით გადიხარ — უფრო სწრაფადაც და სხვისი სავალი ნაწილის რისკის გარეშეც. მანქანა საქართველოში დანარჩენი მარშრუტისთვის შეგიძლია mydrive.club-ზე შეარჩიო — გამქირავებლების არჩევანი მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ცარიელი დაპირებების გარეშე, თითქოს „ყველგან მოგიტანთ“.

სად გავჩერდეთ და რა ვჭამოთ

კურორტის ინფრასტრუქტურა შესამჩნევად უფრო სწრაფად იზრდება, ვიდრე რამდენიმე წლის წინ. აქ უკვე მუშაობს დიდი სასტუმრო Ambassadori სრულფასოვანი სერვისით, გვერდით კი უფრო პატარა, საოჯახო ფორმატის სასტუმროები შენდება — ფერდობის ხედითა და საერთო სივრცეში ღუმელით. სეზონის პიკზე თავისუფალი ნომრები მაინც ცოტაა, განსაკუთრებით იანვარ–თებერვალში, ამიტომ ღირს წინასწარ დაჯავშნა, დიდი სასტუმრო იქნება თუ პატარა სასტუმრო სახლი.

ხულოსა და მიმდებარე სოფლებში ყოველთვის იპოვი კაფეს აჭარული ხაჭაპურითა და ხინკლით, ფასები კი აქ შესამჩნევად დაბალია ბათუმთან შედარებით.

მოკლედ

გოდერძი მოგზაურობად ღირს: თოვლი აქ მეტია, ხალხი ნაკლები, ტყე და ხედები უღელტეხილიდან კი სტანდარტულ სამთო-სათხილამურო პეიზაჟს არ ჰგავს. ამასთან, გზა მარშრუტის სუსტ ადგილად რჩება, განსაკუთრებით ხულოსა და თავად კურორტს შორის, და სწორედ ამიტომ უმეტესი გამქირავებელი კომპანია ამ მონაკვეთს მთელი წლის განმავლობაში აკრძალულ სიაში ინახავს. უფრო პრაქტიკულია, სათანადოდ მომზადებული ტრანსპორტით მიაღწიო: ადგილობრივი ტაქსი, მარშრუტკა თუ რატრაკი ამ გზას საქალაქო ქირავნობის მანქანაზე გაცილებით თავდაჯერებულად უმკლავდება.