ოკაცეს კანიონი: საკიდარი ბილიკი ხეობის თავზე, გზა და ბილეთები

ოკაცეს კანიონი იმერეთში, სოფელ ზედა გორდთან მდებარეობს, ქუთაისიდან დაახლოებით 50 კილომეტრში. აქ ერთი რამის გულისთვის ჩამოდიან: 780 მეტრი ლითონის ბილიკი, პირდაპირ ხეობის კედელში ჩამაგრებული, ძირიდან დაახლოებით 140 მეტრ სიმაღლეზე. დანარჩენი ყველაფერი ტყეში მისასვლელი და უკან აღმართია: ექვს-შვიდი კილომეტრი ფეხით და სამიოდე საათი.

პარკინგიდან კანიონი არც ჩანს და თითქმის არც ისმის. ჯერ ტყეა, თანაბარი ბილიკი, წიფელი და გვიმრა, შემდეგ ფეხქვეშ ცხაური, მკერდის სიმაღლეზე მოაჯირი და მარცხნივ სიცარიელე. ხეობის ძირი ვიწრო მწვანე ზოლად იკითხება, სადღაც ძალიან შორს, ქვემოთ. ბილიკზე ხალხი თითქმის ერთდროულად ჩუმდება.

რა არის ოკაცეს კანიონი

ადმინისტრაციულად ეს იმერეთის ხონის მუნიციპალიტეტია, უახლოესი დასახლებული პუნქტი კი ზედა გორდი. ხეობა მდინარე ოკაცემ გამოკვეთა: მან ათასწლეულების განმავლობაში კირქვას ხეხავდა და დაახლოებით 16 კილომეტრის სიგრძის და 140 მეტრამდე სიღრმის ნაპრალი დატოვა.

2014 წლამდე ადგილი პრაქტიკულად მიუწვდომელი იყო: არც ბილიკები, არც მოაჯირები, არც სალარო. მაშინ აქ ეთნოგრაფიული ექსპოზიციის მქონე ვიზიტორთა ცენტრი ააშენეს, სატყეო ბილიკი გაიყვანეს და უფსკრულის თავზე კონსოლური კონსტრუქცია დაამაგრეს. სწორედ მან გახადა ოკაცე ცნობადი და მარტვილის კანიონისა და პრომეთეს გამოქვაბულის გვერდით დააყენა.

ამ სამი ადგილის ფორმატი სხვადასხვაა და დღის დაგეგმვისთვის ეს მნიშვნელოვანია. მარტვილში ნავში ჯდები და კლდეებს ქვემოდან უყურებ. გამოქვაბულში მიწისქვეშ დადიხარ +14 °C-ზე. ოკაცეში მუდამ ზემოთ ხარ, ჰაერში, და ფეხებით გიწევს მუშაობა.

ბილიკი ხეობის თავზე

საკიდარი ბილიკი დაახლოებით 780 მეტრი ლითონია, კლდის კედელში ჩამონტაჟებული. სიმაღლე ძირიდან 140 მეტრია, ეს დაახლოებით ორმოცდამეხუთე სართულია. მოძრაობა ცალმხრივია: ერთსა და იმავე ადგილას შესვლა და გამოსვლა არ გამოვა, კონსტრუქცია მთლიანად უნდა გაიარო.

ბილიკის ბოლოს კანიონის თავზე გამოშვერილი სამზერი მოედანია. იქ სკამებია და ისინი სილამაზისთვის არ დგას: ბევრს პაუზა სჭირდება, უბრალოდ იმისთვის, რომ უფსკრულის თავზე ჩამოჯდეს და სუნთქვა დაიწყნაროს.

მარშრუტი ვიზიტორთა ცენტრიდან იწყება. ბილიკზე შესვლამდე დაახლოებით 2,5 კმ-ია სატყეო გზაზე, მშვიდი ნაბიჯით დაახლოებით ერთი საათი. უკან იგივე გზაა, ოღონდ აღმართში, და ცოტა მეტ დროს ითხოვს. სულ 6–7 კილომეტრი ფეხით და დაახლოებით სამი საათი ყველაფერზე, გაჩერებებითა და ფოტოებით.

გზის ნაწილის შემცირება შეიძლება: ვიზიტორთა ცენტრთან ხანდახან მუშაობს ტრანსფერი ბილიკის დასაწყისამდე. განრიგი და მანქანის არსებობა სეზონსა და ნაკადზეა დამოკიდებული, ასე რომ წინასწარ მასზე დაყრდნობა არ ღირს.

შესვლის წესები

საკიდარ ბილიკზე 120 სმ-ზე დაბალ ბავშვებს არ უშვებენ. ეს სიმაღლის და არა ასაკის შეზღუდვაა და სალაროსთან ამოწმებენ.

14 წლამდე ბავშვები მხოლოდ უფროსებთან ერთად გადიან. ცხოველებით შესვლა აკრძალულია, ტერიტორიაზე ძაღლის დატოვებაც არსად შეიძლება.

წვიმისა და მოყინვისას ბილიკს კეტავენ. გადაწყვეტილებას ადგილზე იღებენ და ის არ განიხილება: 140 მეტრ სიმაღლეზე სველი ცხაური მართლაც მოლიპულია. ხანდახან დაკეტვა ორიოდე საათს გრძელდება, ხანდახან მთელ დღეს.

როგორ მივიდეთ

ოკაცე ტურისტული მარშრუტებისგან განზეა და თითქმის ყველა მანქანით ჩამოდის. მანქანის დაქირავება ამ მიმართულების მთავარ პრობლემას ხსნის: მარშრუტკებზე მორგება აღარ გჭირდება, დილის შვიდზე გამოსვლა შეგიძლია და კანიონს მეორე წერტილიც დაუმატო.

ქუთაისიდან დაახლოებით 50 კმ, დაახლოებით ერთი საათი. საუკეთესო ბაზა ერთდღიანი მოგზაურობისთვის. გზა ხონზე გადის, შემდეგ ზემოთ, ზედა გორდისკენ.

ბათუმიდან დაახლოებით 165 კმ, 2,5–3 საათი. ერთ დღეში რეალურია ადრე გამოსვლის შემთხვევაში, ოღონდ დღე მჭიდრო გამოვა.

თბილისიდან დაახლოებით 280 კმ, 4–5 საათი. ერთ დღე-ღამეში იქით და უკან ჩასვლა თეორიულად შესაძლებელია, პრაქტიკაში კი ეს 9–10 საათია საჭესთან. უფრო გონივრულია ღამე ქუთაისში გაათიოთ.

გზა ასფალტირებულია და 2026 წელს ბილიკზე შესვლამდე მოწესრიგებულია. ჯიპი არ არის საჭირო, ჩვეულებრივი სედანი მშვიდად მიდის. ბოლო კილომეტრები აღმართში მიდის, შესამჩნევი დაქანებით, ამიტომ მუხრუჭები და გადაბმულობა ჯობია წინასწარ შეამოწმოთ, განსაკუთრებით თუ მანქანა კვირით არის აღებული და სვანეთი უკვე გაიარა.

პარკინგი ვიზიტორთა ცენტრთან, ზედა გორდშია. სურვილის შემთხვევაში უფრო მაღლაც შეგიძლიათ ახვიდეთ, ბილიკის დასაწყისთან ახლოს, ნავიგატორებმა ეს მონაკვეთი უკვე იციან.

მანქანის გარეშე. ქუთაისიდან ზედა გორდამდე მარშრუტკები დადის, მაგრამ განრიგი არასტაბილურია და უკან წამოსვლა ადვილად ლატარიად იქცევა. ტაქსი ქუთაისიდან იქით და უკან დაახლოებით 50 ლარი დაჯდება ერთ მანქანაზე. ვიზიტორთა ცენტრთან მძღოლები დგანან, რომლებიც საბაზროზე მაღალ ფასს ასახელებენ: თანხაზე მანქანაში ჩაჯდომამდე შეთანხმდით.

ბილეთები და სამუშაო საათები

შესვლა უცხო ქვეყნის მოქალაქისთვის 30 ლარი ღირს. 6 წლამდე ბავშვები უფასოდ გადიან, 6–18 წლის ბავშვები უცხოური პასპორტით იმავე 30 ლარს იხდიან.

საქართველოს მოქალაქეები შეღავათიანი ტარიფით იხდიან: 16 ლარი ზრდასრულის ბილეთი, 5,5 ლარი საბავშვო 6–18 წლის ასაკისთვის.

სამუშაო საათები: 10:00–18:00, მაღალ სეზონზე ყოველდღე, ორშაბათის გარდა. სალარო სამუშაო დღის დასრულებამდე იკეტება, რადგან მარშრუტს დაახლოებით სამი საათი სჭირდება. თუ 15:30–16:00 საათზე ჩახვალთ, ბილიკზე შესაძლოა აღარ გაგიშვან.

სეზონი აპრილიდან ნოემბრამდეა. ფორმალურად კანიონი მთელი წელი ღიაა, მაგრამ ზამთარში ბილიკი უფრო ხშირად დაკეტილია, ვიდრე ღია.

როდის წავიდეთ

აპრილი და მაისი. ერთ-ერთი საუკეთესო პერიოდი: ახალი სიმწვანე, არაცხელი ჰაერი, ცოტა ხალხი. მინუსი გაზაფხულის წვიმებია, რომლებიც ბილიკს რამდენიმე საათით კეტავს. პროგნოზს წინა საღამოს უნდა შეხედოთ.

ივნისი, ივლისი, აგვისტო. მაღალი სეზონი. ბილიკი სტაბილურად მუშაობს, მაგრამ შუადღისთვის ვიზიტორთა ცენტრთან ჯგუფები და საექსკურსიო ავტობუსები გროვდება. ასეთ ამინდში ტყეში ექვსი კილომეტრი უფრო ადვილად გადაიტანება, ვიდრე ჩანს: ვარჯების ქვეშ გრილა.

სექტემბერი და ოქტომბერი. ყველაზე სასიამოვნო დრო. სიცხე იკლებს, ფოთოლი ყვითლდება, ნაკადი შესამჩნევად ეცემა. შემოდგომის ოკაცე ზაფხულისაზე უკეთ გამოდის ფოტოებზე.

ნოემბერი–მარტი. შუალედური სეზონი. კანიონი ღიაა, მაგრამ საკიდარ ბილიკს წვიმისა და მოყინვისას კეტავენ და ამის წინასწარ, დისტანციურად შემოწმება თითქმის შეუძლებელია. ზამთარში მოგზაურობა დღის დაკარგვისა და უშედეგოდ დაბრუნების რისკია. თუ მაინც მიდიხართ, იმავე დღეს დილით დაურეკეთ ვიზიტორთა ცენტრს.

რჩევები გამგზავრებამდე

წაიღეთ წყალი და საკვები. შესასვლელთან მაღაზიები არ არის, მარშრუტზე კი სამ საათს გაატარებთ.

ფეხსაცმელი: კროსოვკები მოულიპავი ძირით. წვიმის შემდეგ სატყეო ბილიკი ატალახდება, ლითონი კი მოლიპულია მაშინაც, როცა ბილიკი დაკეტილი არ არის.

გამოდით დილით. ადრეული სტარტი ბილიკზე სიჩუმეს გაძლევთ და ნახევარ დღეს ტოვებს მარაგში მეორე ადგილისთვის.

შეამოწმეთ ამინდი. წვიმა დაკეტილ ბილიკს ნიშნავს.

თუ სიმაღლის გეშინიათ, კედელთან ახლოს იარეთ და პირველ მეტრებზე ცხაურში ქვემოთ ნუ იყურებით. შემდეგ უფრო ადვილი ხდება: ბილიკი განიერია, მოაჯირი საიმედო, კონსტრუქცია არ ირხევა.

სამზერ მოედანზე ნუ იჩქარებთ. სკამები იქ სწორედ იმისთვისაა, რომ ცოტა ხანს ჩამოჯდეთ.

რა არის ახლოს: ერთი დღე დასავლეთ იმერეთში

ოკაცე იშვიათად ხდება დღის ერთადერთი წერტილი, და ეს სწორია: მარშრუტზე სამი საათი სინათლის ნახევარ დღეს ტოვებს.

კინჩხის ჩანჩქერი ყველაზე აშკარა მეზობელია, დაახლოებით 8 კმ იმავე გზაზე. ასმეტრიანი კასკადი თეთრ კირქვის კლდეებში, შესვლა 20 ლარი, ზიპლაინი ხეობის თავზე 50 ლარი. სამზერი მოედნები მოკლეა, ოკაცეს შემდეგ ფეხები დაისვენებს. ჩანჩქერიდან რამდენიმე კილომეტრში, მდინარე ტეხურზე, უფასო თერმული გოგირდის წყაროებია: ლოგიკური დასასრული დღისა, თუ ძალები დაგრჩათ.

მარტვილის კანიონი დაახლოებით 45 კმ-ია, დაახლოებით ერთი საათის სავალი. ოკაცეს სრული საპირისპირო: ნავი ფირუზისფერ წყალზე 12-მეტრიან ჩანჩქერამდე, 70 მეტრამდე კედლები, მთელი გასეირნება 20 წუთი პლუს მოკლე საფეხმავლო მარყუჟი. შესვლა 40 ლარი, ნავი კიდევ 20. მნიშვნელოვანია: ორშაბათობით მარტვილიც დაკეტილია.

პრომეთეს გამოქვაბული დაახლოებით 50 კმ-ია, ქუთაისის გავლით. შიგნით ექვსი დარბაზი, მიწისქვეშა მდინარე და სტაბილური +14 °C. მარშრუტი 1,4 კმ, საათი-საათნახევარი, შესვლა 40 ლარი, ნავი მიწისქვეშა კალაპოტზე კიდევ 30. კარგად ჯდება დღის მეორე ნახევარში, როცა ზემოთ ცხელა.

ერთ დღეზე გათვლილი მომუშავე კომბინაციები:

• ოკაცე გახსნაზე პლუს კინჩხა. ყველაზე მშვიდი ვარიანტი: 10:00-ზე ბილიკზე, 14:00-ისთვის ჩანჩქერთან, საღამოსთვის ქუთაისში. წერტილებს შორის სულ რამდენიმე კილომეტრია.
• მარტვილი დილით პლუს ოკაცე დღისით. ჯერ ნავი, მერე სიმაღლე. ქუთაისიდან გამოსვლა არაუგვიანეს 8:30-ისა, თორემ ოკაცეზე ჩქარობა მოგიწევთ. ორშაბათს ნუ დაგეგმავთ: ორივე კანიონი დაკეტილია.
• პრომეთე დილით პლუს ოკაცე სადილის შემდეგ. მუშაობს, თუ ბილიკი ნამდვილად ღიაა: გამოქვაბული განრიგით მუშაობს, ოკაცე კი ამინდზეა დამოკიდებული.

სამი დიდი ობიექტი ერთ დღეში ფორმალურად ეტევა, მაგრამ ოკაცე სამ საათს ჭამს და მესამე წერტილთან უკვე უძალოდ მიდიხართ. ბავშვებთან ერთად ჯობია ორით შემოიფარგლოთ.

ქალაქში დაბრუნების გზაზე აზრი აქვს გელათის მონასტრის ან სათაფლიის ნაკრძალის დამატებას დინოზავრების კვალით: ორივე ქუთაისთან ახლოსაა და მაქსიმუმ ერთ საათს ითხოვს. თავად ქალაქში კიდევ რა არის, ცალკე მასალაშია თავმოყრილი იმის შესახებ, რა ვნახოთ ქუთაისში.

შეჯამება

ოკაცე ნახევარი დღისა და საკუთარი ფეხების ამბავია. ერთი საათი გზა ქუთაისიდან, 30 ლარი შესვლა, ექვს-შვიდი კილომეტრი ფეხით და 780 მეტრი უფსკრულის თავზე, საიდანაც, სავარაუდოდ, ბოლო ასს დაიმახსოვრებთ.

ჩადით გახსნისთვის, თვალი ადევნეთ პროგნოზს და აიღეთ მანქანა: მის გარეშე იმერეთის ეს კუთხე მარშრუტად ცუდად იკრიბება, მასთან ერთად კი ოკაცე, კინჩხა და მარტვილი ერთ დღეში, აჩქარების გარეშე ჯდება.