Şaori Gölü: Raça'nın kendi gözünüzle görmeye değer incisi

Şaori Gölü'nü henüz duymadıysanız Raça'ya hiç gitmemişsiniz demektir. Yazık. Gürcistan'ın en güzel manzaralı yerlerinden biri, yabancı turistlerin neredeyse hiç bilmediği o yer, tam burada: iğne yapraklı ormanlarla alpin çayırların arasında, dağ havasının nane ve orman gülü koktuğu, açık bir günde Kafkas sıradağlarının suya yansıdığı yerde.

Şaori, yerlilerin “Gürcü İsviçresi” dediği şeyin turist otobüsleri, kuyruklar ve seyir teraslarındaki kalabalıklar olmayan hâli. Sadece siz, araba, dağ yolu ve Nakerala Geçidi'nden sonra bütün mavi yeşil güzelliğiyle birden ortaya çıkan göl.

Şaori Gölü nedir ve neden yapay

Kesin konuşmak gerekirse Şaori bir baraj gölü. Dağ nehri Rioni'nin havzasında Şaori hidroelektrik santralinin devreye girmesiyle 1950'li yıllarda oluşturuldu. Santral hâlâ çalışıyor, Gürcistan'ın en yüksek düşülü santrali ve yılda 149 milyon kWh kadar enerji üretiyor.

Ama “yapay” kökeni gölü hiç de daha az güzel yapmıyor. Onlarca yıl içinde dağ manzarasının tam anlamıyla parçası oldu: kıyıları ormanla kaplandı, suda balık üredi, baraj gölünün kendisi de yukarıdan bakınca çatal kuyruklu kocaman bir deniz canavarını andırıyor.

Ölçüleri etkileyici: uzunluğu 7,1 km, en geniş yeri 2,7 km, en derin yeri 14,5 m. Toplam su hacmi 90 milyon metreküp kadar. Şaori, Aşağı Raça bölgesinin en büyük su kütlesi.

Gölü Nakerala sıradağları çevreliyor. Yamaçları sık iğne yapraklı ve karışık ormanlarla kaplı, onların ardında alpin çayırlar başlıyor. Yerin kendi mikroiklimi var: vadide +30 olan en sıcak günde bile suyun kenarı serin, hatta açıkça soğuk oluyor. Yanınıza hırka alın.

Gölde ne yapılır

En bariz olanı ve en karşı konulmazı. Baraj gölünün üzerine iki köprü kurulmuş. Güneşli havada bunlardan birinden Kafkas dağlarının karlı zirvelerinin panoraması açılıyor. Farklı açılardan manzaralar çarpıcı biçimde değişiyor: köprüden su mavi ve durgun görünüyor, kıyıda ise koyu yeşil ve canlı.

Burası özellikle ilkbaharda, yamaçlarda orman gülleri çiçek açtığında ve sonbaharda, ormanın altın ve kızıl renkleri suya yansıdığında güzel.

Şaori'nin kıyılarında birkaç küçük plaj alanı var. Yazın burada yüzülüyor, su serin ama ferahlatıcı. Kıyıda piknik kurabilir, ormanda mantar ya da yaban meyvesi toplayabilirsiniz. Yer neredeyse el değmemiş, altyapı asgari düzeyde; sessizliğe değer veriyorsanız bu onun artısı.

Balık tutmayı sevenler de hayal kırıklığına uğramıyor: göl balık bakımından zengin. Elinizde oltayla suyun kenarında sessiz bir sabah, bu diyarlarda vakit geçirmenin en iyi yollarından biri.

Tshracvari dağı: bulutların üstünde dokuz haç

Şaori bu rotanın gözleriyse Tshracvari de ruhu.

Gölün yakınında, deniz seviyesinden 1565 metre yükseklikte, Gürcüceden “dokuz haç” diye çevrilen alışılmadık adıyla Tshracvari dağı duruyor. Zirvesine tam o kadar demir haç dikilmiş, farklı savaşlarda ölenlerin anısına. Haçların yanında yaşını kimsenin tam bilmediği eski bir kilisenin harabeleri var.

Dağa Nakerala Geçidi'nden bir yol çıkıyor. Arabayla yaklaşık bir kilometre yukarı çıkılabiliyor, sonrası orman içinden yürüyerek: iki kilometre kadar daha. Patika Kolhis şimşiri, nane, mercanköşk ve dağ lavantası çalılıklarının arasından geçiyor. Zirveden önceki son metreler en dik bölüm, taşlı basamaklara tırmanmak gerekiyor. Ama buna değiyor.

Tshracvari'nin zirvesinden 360 derecelik bir manzara açılıyor: İmereti ovası, Tkibuli baraj gölü, Kafkas sıradağları, hepsi kocaman bir harita gibi aynı anda önünüzde seriliyor. Yerin havası bambaşka. İnsanın susası geliyor.

Park yerinden zirveye yürümek tek yön 30–40 dakika kadar sürüyor. Ayakkabı kaymaz ve ayağı iyi tutan cinsten olmalı. Siste ya da yağmurdan sonra patika kayganlaşıyor, planlarken bunu hesaba katın.

Yakınında neler görülür: Nikortsminda ve Ambrolauri

Şaori üzerinden geçen rota, Raça'nın diğer görülecek yerleriyle kolayca birleşiyor.

Nikortsminda, birleşik Gürcistan'ın ilk kralı III. Bagrat döneminde yapılmış XI. yüzyıldan kalma ortaçağ katedrali. Ambrolauri'ye yaklaşık 14 km uzaklıkta. Cephedeki ve kubbedeki taş işçiliği yapıldığı günden beri korunmuş, içerideki freskler XVI. yüzyıla ait. Raça'da Gürcü mimarisinin “Altın Çağ”ından kalan tek kilise ve bütün ülkedeki en güzellerden biri.

Ambrolauri, küçük ve sevimli bir kasaba, bölgenin idari merkezi ve gayriresmî “şarap başkenti”. Ünlü Raça şarabı Hvançkara burada yapılıyor. Yerel pazara uğrayabilir, ev yapımı peynir tadabilir ve Rioni kıyısında yürüyebilirsiniz.

Şaori Gölü'ne nasıl gidilir: sadece kendi tekerleklerinizle

Asıl sorunun dürüst cevabı şu: arabasız buraya gelmek zahmetli.

Göl iki bölgenin, İmereti ile Raça'nın kesiştiği yerde, resmî sınırlarıyla Raça-Leçhumi içinde. Kutaisi'den Şaori'ye Tkibuli üzerinden yaklaşık 50 km var. Yakın gibi duruyor ama Nakerala Geçidi'nden geçen dağ yolu en az bir buçuk saat sürüyor. Tiflis'ten yaklaşık 5 saatlik yol.

Toplu taşıma var ama son derece düzensiz. Minibüsler Kutaisi'den Tkibuli'ye gidiyor, ondan sonrası tahmin edilemez. Güvenilir bir seçenek olarak hesaba katmamak gerekiyor.

Taksi işleyen bir seçenek ama pahalı: gidiş dönüş yol, gölde bekleme ve görülecek yerlere uğramalar epey yüksek bir tutar çıkarıyor.

Araç kiralama en iyi seçim. Bu sadece daha rahat olmakla ilgili değil, başka bir seyahat biçimi: istediğiniz zaman yola çıkıyor, istediğiniz yerde duruyor, hiçbir yere yetişmeye çalışmıyorsunuz. Geçitten geçen yolun kendisi zaten keyif: uçurumun üstünde serpantin, dağlarda sis, insanın nefesini kesen manzaralar. Kiralık arabayla anlık bir kararla Tshracvari'ye sapabilir, gölde gün batımına kadar kalabilir, Nikortsminda'ya uğrayıp aynı gün Ambrolauri'ye varabilirsiniz.

Gürcistan'da araç kiralama bütün büyük şehirlerde mümkün: Tiflis, Kutaisi, Batum. Fiyatlar makul, bölgedeki yollar sıradan bir binek otomobille gayet geçilebilir. Tam bir gönül rahatlığı için küçük bir crossover ya da sadece yerden yüksekliği iyi bir araba yeterli.

Ne zaman gitmeli

Mayıs–haziran, orman gülleri çiçekte, hava taze, yeşillik parlak. En iyi seçeneklerden biri.

Temmuz–ağustos, yüksek sezon; kalabalık anlamında değil (kalabalık yok), hava anlamında: sıcak, yüzülebiliyor. Gölün kenarında akşamlar serin.

Eylül–ekim, dağlarda altın sonbahar. Orman kehribar ve kırmızı renkte yanıyor. Muhtemelen yılın en fotojenik dönemi.

Kış, göl donmuyor ama dağlardaki yollar zor olabiliyor. Sadece uygun arabası olan deneyimli sürücüler için.

Yanınıza ne almalı

• Sıcak bir kat kıyafet (yazın bile şart)
• Tshracvari'ye tırmanmayı planlıyorsanız kaymaz ayakkabı
• Nakit: Raça'da ATM ve POS cihazı ender bulunuyor
• Yol için yiyecek ve su
• Çevrimdışı haritaların yüklü olduğu şarjlı telefon (Maps.me ya da OsmAnd gayet iyi çalışıyor)

Özetle: neden gitmeli

Şaori Gölü “listede işaretlenecek bir madde daha” değil. Gürcistan'ın kendini filtresiz gösterdiği bir yer: vahşi doğa, dağ havası, sessizlik ve gerçek bir şey bulmuş olma hissi. Özellikle gölü Tshracvari tırmanışıyla, Nikortsminda'ya uğramakla ve Ambrolauri'de içilen bir kadeh Hvançkara ile birleştirirseniz.

Rotanın tamamı, Kutaisi'den yoğun bir gün ya da Tiflis'ten rahat iki gün. Araba şart. İzlenimler garanti.