გორი: ციხე, სტალინის მუზეუმი და კიდევ რა ღირს ნახვა

გორი მდებარეობს მტკვრისა და დიდი ლიახვის შესართავთან, თბილისიდან 85 კილომეტრში, გზაზე დაახლოებით საათში. თუ უცხოელ სტუმრებს მასპინძლობთ და მათი გორში წაყვანა გინდათ, ან უბრალოდ თავად გეგმავთ იქ ერთდღიან გასვლას, ღირს იცოდეთ: ციხე კლდის თავზეა, სტალინის მუზეუმს საკუთარი სარკინიგზო ვაგონი აქვს, ცენტრიდან კი ნახევარი საათის დაშორებით VII საუკუნის ეკლესია დგას.

როგორ ჩახვიდეთ გორში

მანქანით გზა 60–75 წუთს გრძელდება. გზა თბილისიდან მცხეთაზე გადის და თითქმის მთელ მონაკვეთზე კარგადაა ასფალტირებული, რადგან ეს ქუთაისისა და ბათუმისკენ მიმავალი საერთაშორისო ტრასის ნაწილია. გზად ადვილად შეხვალთ მცხეთაში ან უფლისციხეში, რომელიც გორიდან 10 კმ-შია.

მანქანის გარეშეც ადვილად მისახვედრია. დიდუბის ავტოსადგურიდან მარშრუტკები ყოველ 30 წუთში დადის, 8:00-დან 19:00-მდე, გზა ერთნახევარი საათია, ბილეთი 8 ლარი ღირს. თბილისის ცენტრალური სარკინიგზო სადგურიდან მატარებლები და ელექტროფაცხებიც დადის: სწრაფი მატარებლით გორამდე დაახლოებით საათია, ელექტროფაცხით კი თითქმის ორი, განრიგი იცვლება, ამიტომ წინასწარ railway.ge-ზე გადამოწმება ჯობია.

თუ საკუთარი მანქანა არ გაქვთ ან სტუმრებთან ერთად მოქნილი მარშრუტი გინდათ, ქირაობა კარგი ალტერნატივაა: მარშრუტკის განრიგზე მიბმის გარეშე შეხვალთ უფლისციხეში ან ათენის სიონში, უკან დაბრუნებისას კი სხვა წერტილზეც გადაუხვევთ. ტაქსით იგივეს გაკეთება რამდენჯერმე ძვირი დაჯდება, ვიდრე დღიური ქირაობა.

გორის ციხე

ციხე ქალაქზე მაღლა, კლდოვან გორაზეა, სადაც ორი მდინარე ერთმანეთს ხვდება. პირველი წერილობითი ხსენება XIII საუკუნით თარიღდება, თუმცა არქეოლოგებმა ამ ადგილას გამაგრებების კვალი ჯერ კიდევ ძვ. წ. V–IV საუკუნეებამდე მიაკვლიეს: ადგილი მტკვრის გასწვრივ ევროპასა და აზიას შორის გზას აკონტროლებდა, ლიახვის გასწვრივ კი ჩრდილოეთიდან ამიერკავკასიისკენ მიმავალ გზას.

ციხეს 1920 წლის მიწისძვრამ ძლიერ დააზიანა, ნაწილი დღემდე აღდგენილი არაა. მიუხედავად ამისა, გალავანი და გადმოსახედი შემორჩა, საიდანაც მთელი გორი, მდინარე და კავკასიონის ქედები ჩანს. შესვლა უფასოა, კარიბჭე არ იკეტება, ასვლა ნებისმიერ დროს შეიძლება.

სტალინის მუზეუმი

ის მიზეზი, რის გამოც სტუმრების უმეტესობა გორში ჩადის. მუზეუმი ღიაა სამშაბათიდან კვირამდე, 10:00-დან 18:00-მდე, ორშაბათი დასვენების დღეა. კომპლექსი სამი ნაწილისგან შედგება: ძირითადი შენობა გამოფენით, პატარა ხის სახლი, სადაც სტალინმა პირველი წლები გაატარა, და მისი ჯავშნიანი სარკინიგზო ვაგონი, რომლითაც იალტისა და თეირანის კონფერენციებზე მიდიოდა.

ბილეთები: სრული კომპლექსი გიდთან და ვაგონთან ერთად 15 ლარი ღირს, ვაგონის გარეშე 10 ლარი, მხოლოდ ვაგონი 5 ლარი, მოსწავლეებისთვის 1 ლარი. ტურები ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენაზე ტარდება, თუმცა ინგლისურენოვანი ჯგუფები იშვიათად იკრიბება, ადგილზე შეიძლება გიდის დალოდება მოგიხდეთ. დათვალიერებას 1,5–2 საათი დაუთმეთ.

მუზეუმიდან ცოტა ხნის სავალზე, ციხისკენ 10–15 წუთში, სამხედრო დიდების პატარა მუზეუმია, სადაც 2008 წლის ომზეც არის მოკლე ექსპოზიცია.

რა არის მახლობლად

ქალაქიდან სამხრეთით, 10–12 კმ-ში, ათენის ხეობაშია ათენის სიონი, VII საუკუნის პირველ ნახევარში აშენებული ტაძარი, მცხეთის ჯვარის მსგავსად. შიგნით ოქროს ხანის ფრესკები და ერთ-ერთი უძველესი ქართული წარწერაა ქვაზე. ადგილი მშვიდია, ტურისტი პიკ სეზონზეც კი იშვიათად ჩანს.

ამასთანავე, ახლოსვეა უფლისციხე, ძველი გამოქვაბულთა ქალაქი და იბერიის ერთ-ერთი უძველესი კულტის ცენტრი. თუ ერთი დღით რამდენიმე გაჩერების გეგმას აწყობთ, გორი, უფლისციხე და ათენის სიონი ერთ მარშრუტში კარგად ერწყმის ერთმანეთს.

მოკლედ

თავად გორზე, ციხეზე, მუზეუმსა და ცენტრში სეირნობაზე 3–4 საათი საკმარისია. თბილისიდან გზის ჩათვლით სრული დღე გამოდის, განსაკუთრებით თუ უფლისციხეც ან ათენის სიონიც დაემატება. ციხე უფასო და მთელი დღე-ღამის განმავლობაშია ღია, სტალინის მუზეუმი კი ორშაბათობით დაკეტილია, გეგმვისას ეს გასათვალისწინებელია.