ჩექ-ლისტი: რა შევამოწმოთ ქირავნობის მანქანის მიღებისას საქართველოში

მანქანის მიღებაზე ჩადეთ 15 წუთი, და ეს მთელი მოგზაურობის ყველაზე ამომგებიანი თხუთმეტი წუთია. შესამოწმებელია ექვსი ბლოკი: დოკუმენტები მანქანაში, ხელშეკრულების საკვანძო პუნქტები (ფრანშიზა, დეპოზიტი, საწვავის პოლიტიკა), ძარა და მინები, საბურავები სათადარიგოსთან ერთად, საწვავის დონე და სალონის ტექნიკის მუშაობა. ყველაფერი, რაც ეჭვს იწვევს, ვიდეოზე გადაიღეთ მანამ, სანამ პარკინგიდან გამოხვალთ.

დოკუმენტები: რა უნდა იყოს მანქანაში და თან

ქაღალდები ხელთათმანების ყუთში იმაზე ნაკლები იქნება, ვიდრე მიჩვეული ხართ. დაზღვევა საქართველოში ელექტრონულია და ბაზაში ინახება, ცალკე პოლისის ტარება არ სჭირდება. ქირავნობის ხელშეკრულებასაც ხშირად ელექტრონულად აწერენ ხელს.

რა უნდა გქონდეთ გაცემის შედეგად:

• ტექპასპორტი მანქანაში, უფრო ხშირად ასლი, და ეს ნორმალურია: ორიგინალს ბევრი მფლობელი თან ინახავს.
• ქირავნობის ხელშეკრულება თქვენს სახელზე, ქაღალდზე ან ელექტრონული. ცალკე მინდობილობა ქირავნობის ავტომობილზე არ სჭირდება, მართვის უფლებას სწორედ ხელშეკრულება ადასტურებს.
• ხელშეკრულების ასლი ტელეფონში. ჩამოტვირთეთ ფაილი და ბმულს ნუ დასჯერდებით: სტეფანწმინდის მისადგომებზე ან სვანეთში ქსელი იკარგება, დოკუმენტი კი შემოწმებისას შეიძლება დაგჭირდეთ.
• მხარდაჭერის კონტაქტი, რომელიც არა მხოლოდ სამუშაო საათებში პასუხობს. ნომერი მაშინვე შეინახეთ და არა მაშინ, როცა დაგჭირდებათ.

თან იქონიეთ პასპორტი, მართვის მოწმობა და ბარათი, რომლიდანაც დეპოზიტი დაიბლოკა. ნაციონალურ მართვის მოწმობას საქართველოში იღებენ, საერთაშორისო მოწმობას უფრო ხშირად არ ითხოვენ. გამონაკლისი: თუ მოწმობაში სახელის ლათინური ტრანსლიტერაცია არ არის, IDP ჯობია გქონდეთ, რადგან კითხვები არა პროკატში, არამედ გზაზე შემოწმებისას ჩნდება.

ხელშეკრულება: პუნქტები, რომლებსაც ჩვეულებრივ ბოლოს კითხულობენ

ხელშეკრულებას კაპოტზე ორ წუთში აწერენ ხელს, გარკვევა კი მერე, ჩაბარებისას იწყება. ხელმოწერამდე თვალით მოძებნეთ ექვსი სტრიქონი:

• ფრანშიზა. თანხა, რომელსაც დაზიანების შემთხვევაში თავად იხდით. საქართველოში ეს უფრო ხშირად 300–1000 $-ია მანქანის კლასის მიხედვით. სრული დაფარვა ფრანშიზის გარეშე დაახლოებით 8–15 $ ღირს დღეში.
• რას არ ფარავს საბაზისო დაზღვევა. ჩვეულებრივ ეს არის მინები, საბურავები, დისკები, სარკეები და ძირი. ანუ ზუსტად ის, რაც ხრეშზე და მთაში ზიანდება.
• დეპოზიტი. ოდენობა, ფორმა (ბლოკირება ბარათზე თუ ნაღდი ფული) და დაბრუნების ვადა. ხშირად ფულს ჩაბარების შემდეგ კიდევ 2–4 კვირა აკავებენ: კამერები ჯარიმებს დაგვიანებით ატარებს, მოსდის კი მანქანის მფლობელს. დეტალურად — სტატიაში დეპოზიტი მანქანის ქირაობისას საქართველოში.
• გარბენის ლიმიტი. ბევრი ტარიფი ულიმიტოა, მაგრამ არა ყველა. თბილისი, სვანეთი და უკან კვირაში მარტივად იძლევა 1500 კმ-ს.
• საწვავის პოლიტიკა. სტანდარტი: სავსე ავზი გაცემისას, სავსე — ჩაბარებისას.
• აკრძალული მიმართულებები. თუშეთი, მესტიის ზემოთ მიმავალი გზა უშგულისკენ, ვაშლოვანი, ჯუთა, გოდერძის უღელტეხილი. ეს არა კლირენსზე რეკომენდაციაა, არამედ ხელშეკრულების პირობა: შეხვედით იქ და დაზღვევა მანქანის მიუხედავად აღარ მოქმედებს.

ცალკე დააზუსტეთ ორი მომენტი: ჩაწერილია თუ არა მეორე მძღოლი და ნებადართულია თუ არა საზღვრის გადაკვეთა. სომხეთში ქართულ ნომრებზე გამქირავებლის წერილობითი ნებართვის გარეშე წასვლა არ შეიძლება, და საზღვარზე ეს სწრაფად ირკვევა.

კითხვების ნაწილი პარკინგამდე მისვლამდე იხსნება: MY.DRIVE-ზე ფრანშიზის ოდენობა, დეპოზიტი და საბოლოო ფასი ჯავშნის ეტაპზევე ჩანს, ასე რომ გაცემისას მხოლოდ ხელშეკრულების შედარება რჩება იმასთან, რაც ირჩევდით, და არა პირობების პირველად გაგება.

ძარა, მინები და დისკები: როგორ გადავიღოთ ვიდეო სწორად

შემოუარეთ მანქანას წრეზე და ვიდეო გადაიღეთ. ნელა, ორ-სამ წუთს, ხმამაღლა წარმოთქმით: „მარჯვენა წინა ფრთა, ჩაზნექილი“. ჩანაწერზე ხმა მერე სურათზე ნაკლებად არ ეხმარება.

თავიდან მანქანას პირდაპირ აეროპორტის მიწისქვეშა პარკინგში ვიღებდი, სახლში კი ჩანაწერზე ნაკაწრს ფარნის ბზინვისგან ვერ ვარჩევდი. ახლა ვთხოვ, ავტომობილი დღის სინათლეზე გამოაგორონ, თუნდაც ეს ზედმეტი ხუთი წუთი იყოს.

რას მიხედოთ ყურადღებით:

• ბამპერები ქვემოდან და ზღურბლები. იქ გროვდება ყველაფერი, რასაც ბორდიურებსა და ხელოვნურ ამაღლებებზე ეხებით.
• დისკები წრეზე, განსაკუთრებით მარჯვენა.
• წინა მინა: ბარდის ზომის ჩამტვრეული ყაზბეგის ტრასაზე ერთ კვირაში ბზარად იქცევა, მინები კი საბაზისო დაზღვევაში თითქმის არასდროს შედის.
• სარკეები, სახურავი (კახეთში სეტყვა ხდება), საბარგულის უკანა კარი.
• სალონი: ლაქები, დამწვარი შემოსვა, ხალიჩების მდგომარეობა.

ყველა აღმოჩენილი დაზიანება მიღება-ჩაბარების აქტში უნდა შევიდეს. ხელმოწერილი აქტი მთლიანად გადაიღეთ, აღნიშვნებთან ერთად. თუ მენეჯერი ამბობს „ეს წვრილმანია, არ ვწერთ“, მაინც ვწერთ. თუ მოგზაურობაში მაინც მოხდა ავარია, აქტი და თქვენი ფოტოები გაცემიდან საუბარს მკვეთრად ამარტივებს.

საბურავები და სათადარიგო: რას მივხედოთ მთის წინ

შეხედეთ პროტექტორის სიღრმეს და გვერდებს: ჭრილობები და ბერწები ქართულ ხრეშზე სწრაფად ჩნდება. ზამთარში ცალკე შეამოწმეთ, რომ მანქანაზე ზაფხულის საბურავები არ იყოს: გუდაურისკენ აღმართზე ისინი უსარგებლოა, ხანდახან კი მათთან უღელტეხილზე უბრალოდ არ უშვებენ. მთის მარშრუტის წინ გამოგადგებათ ზოგადი მთაში მგზავრობის ჩექ-ლისტიც.

შემდეგ გააღეთ საბარგული და იატაკის ქვეშ ჩაიხედეთ. იქ უნდა იყოს სათადარიგო საბურავი (ან შესაკეთებელი კომპლექტი), ჯეკი და ბალონის გასაღები. ერთხელ გორთან ბორბალში ხრახნი დამეჯდა და საბარგულში აღმოვაჩინე მოწესრიგებული ვიწრო სათადარიგო, ნახევრამდე გაბერილი, გასაღების გარეშე. გვერდზე დახმარებას ორი საათი ვუცდიდი. მას შემდეგ საბარგულის შემოწმება ოცდაათ წამს მჭირდება და ყოველთვის კეთდება.

თუ ბორბლებზე საიდუმლო ჭანჭიკებია, თხოვეთ, აჩვენონ, სად ინახება მათი თავაკი.

სალონი და ხელსაწყოები: ხუთი წუთი შემოწმება

დაჯექით საჭესთან და გაიარეთ სია:

• კონდიციონერი სიცივეზე და გამათბობელი სითბოზე. ივლისში თბილისში +38-ია, სექტემბერში აბანოზე ღამით ნულს ახლოს, მუშაობა ორივეს უნდა.
• საწმენდები და მინის სარეცხის დონე. ზაფხულში თბილისი–ბათუმის ტრასაზე წინა მინა მწერებით საათში იფარება.
• განათება: ახლო, შორი, მოხვევის მაჩვენებლები, სამუხრუჭე. სამუხრუჭეების შემოწმება გვერდიდან თხოვეთ, სანამ პედალს აჭერთ.
• ღვედები ყველა ადგილზე, ბავშვის სავარძლის სამაგრები და თავად სავარძელი.
• ტელეფონის სამაგრი და დამტენი. ნავიგაცია საქართველოში მოგზაურობისას თითქმის მუდმივად მუშაობს და ტელეფონი შუადღისთვის ჯდება.
• ხელსაწყოების პანელი გაშვების შემდეგ: ძრავის ჩეკი, საბურავებში წნევის ნიშანი, ზეთის ინდიკატორი. სტარტის შემდეგ არც ერთი ნათურა არ უნდა ანთია.

შეადარეთ გარბენი და საწვავის ნარჩენი იმას, რაც ხელშეკრულებაშია ჩაწერილი. ოდომეტრზე ციფრები გადაიღეთ.

საწვავი და გაზი

დააზუსტეთ, რომელ საწვავს ასხამს მანქანა, და შეხედეთ სტიკერს ავზის ლუკზე. საქართველოში გასამართ სადგურებზე სტანდარტულად არის 92, 95, 98 და დიზელი, მარკების სახელები ქსელებს თავისი აქვს, ამიტომ ჯობია ციფრით იკითხოთ.

იაფი მანქანების ნაწილი გაზზე დადის. ბალონი საბარგულში სასარგებლო მოცულობის ნახევარს ჭამს, გაზის გასამართი სადგურები კი მაღალმთიანეთში შესამჩნევად უფრო იშვიათად გვხვდება, ვიდრე ხეობაში. თუ ავტომობილი გაზის აღჭურვილობითაა, თხოვეთ, გადართვა აჩვენონ, და დააზუსტეთ, სავსეა თუ არა გაზი გაცემისას.

ცალკე ამბავია ჰიბრიდები. საქართველოს პროკატში ისინი ბევრია, უფროსი თაობის Prius კი ჩვეული სედანივით არ ირთვება. სტარტის ღილაკსა და სელექტორში პარკინგზე გაერკვიეთ და არა წერეთლის გამზირზე ნაკადში გასვლისას. თუ ჯერ კიდევ ირჩევთ მანქანის კლასს მარშრუტისთვის — რომელი მანქანა ავიღოთ და ჯიპი თუ სედანი ცალკე განვიხილავთ.

სამასი მეტრი გასვლამდე

სანამ გაემგზავრებით, პარკინგზე გაისეირნეთ. ცარიელ მონაკვეთზე მკვეთრად დააჭირეთ მუხრუჭს: პედალი არ უნდა ჩავარდეს, მანქანა არ უნდა გაიყოლოს გვერდზე. მოუსმინეთ დამოკიდებას ხორკლზე. შეამოწმეთ ხელის მუხრუჭი, უკანა გადაცემა, კამერა და პარკტრონიკი, თუ არის.

ამ ეტაპზე ნებისმიერი უცნაურობა ხუთწუთიანი საუბრით იხსნება. იგივე უცნაურობა ორმოცი კილომეტრის შემდეგ ევაკუატორით იხსნება.

შეჯამება

მიღება სამ მოქმედებამდე დაიყვანება: მანქანის ვიდეო დღის სინათლეზე გადაიღოთ, ყველა დაზიანება აქტში შეიტანოთ და ხელშეკრულებაში ფრანშიზაზე, დეპოზიტსა და აკრძალულ გზებზე სტრიქონები წაიკითხოთ. საბარგულის შემოწმება სათადარიგოთი და ჯეკით ამ სიაში ცალკე დაამატეთ, რადგან სწორედ ეს გამოტოვება ხდება ყველაზე ხშირად. ყველა ფოტო და დოკუმენტი ტელეფონში ერთ საქაღალდეში შეინახეთ იმ მომენტამდე, სანამ დეპოზიტი ბარათზე არ დაბრუნდება.