Gürcistan'da elektrikli araçlar: pazar, şarj istasyonları ve yolda dikkat edilecekler

Gürcistan'da elektrikli araçlar şimdilik toplam filonun yüzde birinden az ama diğer bütün segmentlerden daha hızlı büyüyorlar: 1 Ocak 2025 itibarıyla ülkede 9.045 araç kayıtlıydı, yıllık artış %79 oldu. Pazarı çevre kaygıları değil vergiler itiyor: elektrikli araçlar ithalatta özel tüketim vergisinden muaf. Şarj istasyonları Tiflis'i, Batum karayolunu, Kaheti'yi ve başlıca tatil merkezlerini kapsıyor, yüksek dağlarda ise hiç yok.

Gürcistan'da kaç elektrikli araç var ve nereden geliyorlar

Gürcistan'da elektrikli araçlar için ayrı istatistik 2017'den beri tutuluyor. O zaman 852 taneydi. 2025 başında 9.045'e çıktı, yani sekiz yılda on kattan fazla artış. Araçların yaklaşık dörtte üçü Tiflis'te kayıtlı, ardından epey geriden İmereti ve Samegrelo geliyor.

Çoğunlukla Amerikan müzayedelerinden getiriliyorlar. 2024'te ülke 107 milyon dolarlık 5.454 elektrikli araç ithal etti: 3.313'ü ABD'den, 841'i Çin'den, 840'ı Japonya'dan, 199'u Almanya'dan. 2025'in ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre %88 fazlasıyla 3.616 araç getirildi. Bu istatistikte en hızlı artan Çin markaları ve BYD, Tiflis trafiğinde artık göze batmıyor bile.

Önemli bir çekince var. Gürcistan bir aktarma merkezi gibi çalışıyor: getirilen araçların bir kısmı ülkede kalmıyor, Azerbaycan'a, Ermenistan'a ve Orta Asya'ya gidiyor. Bu yüzden ithalat rakamları her zaman filodaki gerçek artıştan daha yüksek.

Pazar hakkında çok şey açıklayan bir ayrıntı daha. 2025'in yeni kayıtlarında benzinlilerin payı yaklaşık %60, hibritlerin payı dörtte bire yakın, dizelin %9, tam elektriklilerin ise yaklaşık %5 oldu. Gürcü alıcısının kitlesel tercihi şu anda elektrikli değil hibrit.

Gürcistan'da elektrikli araç pazarı neden büyüyor

Elektrikli araçlar ithalatta özel tüketim vergisine tabi değil, hibritlerde oran düşürülmüş durumda. İçten yanmalı motorlu araçlarda vergi silindir hacmine ve yaşa göre hesaplanıyor ve 2026 baharında kurallar belirgin biçimde sıkılaştırıldı. 1 Nisan'dan itibaren altı yaşından büyük araçlarda oran, altı yaşından küçükler için geçerli 1,5 lariye karşılık santimetreküp başına 4,5 lariye çıktı. Hükümet başlangıçta altı yaş ve üstü araçların ithalatını tümüyle yasaklamayı planlıyordu ama oto ithalatçılarının baskısıyla yasağın yerine artırılmış vergiyi koydu.

Ne yaş sınırı ne de yeni oran elektrikli araçları kapsıyor. Onlarda motor hacmi olmadığı için verginin matrahı da yok. 2016 model elektrikli bir hatchback'i bugün Gürcistan'da kaydettirmek, aynı yaştaki benzinli bir sedandan daha kolay ve ucuz.

Pazar bu arada genel olarak daraldı: 2026'nın ocak-mayıs döneminde ülkeye dört yılın en düşük rakamıyla 77.054 binek araç girdi. Elektriklilerin payının artmasında geri kalan her şeyin pahalılaşmasının da rolü var.

Gürcistan'da elektrikli araç nerede şarj edilir

Birkaç operatör var, her birinin kendi uygulaması:

• E-Space. 2016'dan beri çalışıyor, ülke genelinde 150'den fazla istasyon var, 78'i ücretsiz. Yedi hızlı istasyon Tiflis ile Batum arasındaki karayolunda duruyor; yavaş olanları Stepantsminda'da, Zugdidi'de ve Kaheti boyunca bulunuyor.
• EcoCars. Ağırlıklı olarak şehirlerde ve ana güzergâhlarda hızlı istasyonlar, Gudauri ve Kutaisi merkezi dahil.
• Da-tene. Kaheti'de (Telavi, Kvareli) ve Ahıska'da hızlı şarj istasyonları.
• Charger Plus. Daha genç bir ağ, kilit noktaları Gudauri ve Lagodehi.
• Moveo. 60, 180 ve 240 kW'lık güçlü istasyonları, CCS2 ve GB/T soketleri olan yeni operatör. Ağ küçük ama büyüyor.
• ProCredit. Cvari ve Ozurgeti gibi alışılmadık noktalar dahil ücretsiz şarj haritası. Uygulama istasyonun durumunu göstermiyor, çalışıp çalışmadığını yerinde öğreniyorsunuz.

Bir de Tiflis'teki belediyeye ait ücretsiz şarj noktaları var. Belediye bunları sakinlerin talebine göre koyuyor, 2025 başında da şehir genelinde 198 nokta için ihale açtığını duyurdu. Hızlı değiller ama avluda gece şarjı için işe yarıyorlar.

Genel haritaya PlugShare'den ya da ev-georgia.net'ten bakmak pratik, ama oradan oturum başlatamıyorsunuz. İhtiyacınız olan ağların uygulamalarını kurup kartınızı evdeyken tanımlayın. Ben ilk kez doğrudan Zestafoni yakınındaki bir istasyonun başında kaydoldum: SMS onayı, kart tanımlama, uygulama güncellemesi; üç dakika yerine on beş dakika sürdü.

Soketler ve kablolar: bagajda ne bulunmalı

Gürcistan'da hızlı şarj neredeyse her yerde CCS2. İkinci yaygın soket GB/T, Çin iç pazarından gelen araçlara gerekiyor. CHAdeMO daha seyrek, örneğin otoyol boyundaki büyük Socar istasyonlarında bulunuyor.

ABD'den gelen Tesla'lar ayrı bir mesele. Amerikan araçlarında NACS soketi var ve CCS2 adaptörü olmadan Gürcistan'daki bir istasyona bağlanmıyorlar. Kiralık araçlarda adaptör genelde sette bulunuyor, özel araç sahiplerinde değişiyor.

Type 2 yavaş istasyonlar çoğunlukla kendi kablosuyla gelmiyor. Kendi Type 2 kablonuz otel otoparklarında, şaraphanelerde ve alışveriş merkezlerinde meseleyi çözüyor. 220 V ev prizinden acil şarj saatte yaklaşık 10-15 km menzil ekliyor, yani ancak geceleri ya da son çare olarak işe yarıyor.

Şarj benzine göre kaça geliyor

Yaklaşık tarifeler: yavaş istasyonlarda kWh başına 0,6 lari civarı, hızlılarda 0,85 lari civarı. Kesin fiyatı ağın uygulaması gösteriyor, operatörden operatöre değişiyor.

Yüz kilometre üzerinden hesaplayalım. Ortalama bir elektrikli crossover 17-20 kWh tüketiyor, bu da hızlı şarjda 15-17 lari, yavaş şarjda 10-12 lari eder. 9-10 litre yakan benzinli bir crossover, 95 benzinin litresi 3 lari civarındayken 27-30 lari harcar. Fark kabaca iki kat. Tiflis'in ücretsiz şehir istasyonlarında fark daha da açılıyor.

Dağlarda bu aritmetik işlemez oluyor. Uzun tırmanışlarda tüketim artıyor, buna karşılık inişte rejenerasyon şarjın bir kısmını bataryaya geri veriyor.

Dağlar, kış ve gerçek menzil

Gürcistan'da kataloglardaki menzil rakamlarını gönül rahatlığıyla düşürebilirsiniz:

• Soğuk ve kaloriferin çalışması %20-30 götürüyor.
• 1.500-2.000 metreye tırmanış, düz yola göre şarjı belirgin biçimde daha hızlı yiyor.
• İniş bir kısmını geri veriyor ama tamamını değil.

Kışın Ananuri'den Gudauri'ye tırmanışta tüketimim düz yola göre yaklaşık bir buçuk kat arttı ve Stepantsminda'ya planladığımdan daha az kalan şarjla vardım. Artık bu kesim için üçte bir pay bırakıyor ve Tiflis'ten dolu bataryayla çıkıyorum.

Uzun etaplar için kural basit: şarjı %5 kalana değil %20 kalana göre planlayın. Bir de karayolundan sapmadan önce istasyonun durumunu uygulamadan kontrol edin.

Elektrikli araçla nerelere gitmemeli

Svaneti'de, Tuşeti'de, Raça'da ve Hevsureti'de şarj istasyonu yok. Bu rotaların bir kısmında mesele kendiliğinden kapanıyor: kiralık araçlar motor tipinden ve sınıfından bağımsız olarak oraya giremiyor. Kiralamaya yasaklı bölgeler listesinde Tuşeti, Uşguli, Juta, Goderdzi Geçidi'nden geçen yol ve Vaşlovani bulunuyor.

Rotalara göre gerçekçi tablo şöyle:

• Tiflis ve çevresi: Mtsheta, Daşbaşi, Bakuriani. Sorun çıkmıyor.
• Kaheti: Signagi, Telavi, Kvareli. Telavi ve Kvareli'de hızlı şarj var, birçok şaraphane ve misafirhane prizini kullandırıyor.
• Batum karayolu: 370 km, Zestafoni ya da Kutaisi civarında 30 dakikalık tek durak.
• Stepantsminda'ya kadar Gürcü Askeri Yolu: tek yön 150 km, yolda şarj istasyonu var, kışın pay bırakmak gerekiyor.
• Svaneti, Raça, Hevsureti: elektrikli araç için uygun değil.

Gürcistan'da elektrikli araç kiralama: kime uygun

Elektrikli aracı Tiflis ve Batum'da kiralayabiliyorsunuz, filolarda en çok Tesla Model 3 ve Model Y, daha seyrek olarak Çin ve Kore crossoverları bulunuyor. Kiralamada elektrikli araç sayısı benzinlilere göre belirgin biçimde az, MY.DRIVE'da da öyle; bu yüzden onları yolculuğun son haftasında değil, önceden ayırtmak daha iyi.

Rezervasyonu onaylamadan önce üç şeyi sorun:

1. Aracın soketi hangisi ve sette CCS2 adaptörü var mı.
2. Bagajda Type 2 kablosu ve ev prizi için acil kablo var mı.
3. Araç Tiflis park sistemine kayıtlı mı.

Son madde bir muafiyet yüzünden önemli: elektrikli araç sahipleri başkentte bölgesel saatlik park ücretinden muaf. Madalyonun öbür yüzü de var. Şarj istasyonunun önüne şarj etmeden park etmenin cezası 100 lari ve bu elektrikli araçları da kapsıyor: yere geçip fişi takmadıysanız ihlal etmiş oluyorsunuz.

Bilinmesi gerekenler

Gürcistan'da elektrikli araçlar artık egzotik değil, gerçi kitlesel segmente uzaklar: filonun yüzde birinden azlar ama en hızlı ivmeye ve kendi lehlerine işleyen bir vergi rejimine sahipler. Altyapı Tiflis'i, Batum karayolunu, Kaheti'yi ve Gürcü Askeri Yolu'nu kapsıyor, yüksek dağları ise hiç kapsamıyor. Standart bir turistik rota için bu üç koşulla yetiyor: ağların uygulamaları önceden kurulmuş, Type 2 kablosu bagajda, kışın hesaplanan tüketime üçte bir eklenmiş.