Sabaduri Ormanı: nasıl gidilir, neler görülür ve ne zaman gitmeli
Tiflis'e 45 km uzaklıkta Sabaduri Ormanı, Tiflis Millî Parkı'nın bir bölümü. Kiralık arabayla nasıl gidilir, yazın, sonbaharda ve kışın neler yapılır, ayı barınağı, patikalar ve yol.


Sabaduri hazırlık istemiyor. Tiflis–Tianeti yolundan sapıp kontağı kapatıyor, arabadan iniyorsunuz: nemli toprak, çam kokusu, içinde yalnızca kuşların duyulduğu bir sessizlik. Kayınlar, meşeler, porsuk ağaçları gözünüzün alabildiğince yukarı uzanıyor. Sonrası, sadece yürümek.
Orman Mtsheta-Mtianeti bölgesinde, deniz seviyesinden 600 ile 1700 metre arasında bir yükseklikte. Tiflis'in merkezinden yaklaşık 45 kilometre, yani bir saatlik yol. Gürcistan ölçülerine göre çok yakın ama başkente gelenlerin çoğu oraya hiç ulaşmıyor: genellikle Mtsheta'yı ya da Kazbegi'yi seçiyorlar.
Yazık.
Nasıl bir orman
Sabaduri, ülkenin en eskisi olan Tiflis Millî Parkı'nın içinde: park 1973 yılında kuruldu. Alanı 243 kilometrekare ve Büyük Kafkas sıradağları üzerinde uzanıyor. Sabaduri onun en manzaralı ve en çok ziyaret edilen bölümü.
Tiflis–Tianeti karayolu, Tianeti kasabasına giderken ormanı çevreleyerek geçiyor. Coğrafyayı anlamak için işe yarar bir ayrıntı: orman kenarda saklı değil, doğrudan yolun banketinde başlıyor ve ilk manzaralar daha araba camından açılıyor.
Ormanın kendisi 5.125 hektar kadar bir alan kaplıyor. Temelini kayın ve meşe oluşturuyor ama nadir türler de görülüyor: Kolhis şimşiri, porsuk ağacı, dağ karaağacı, Pontus meşesi. Hayvanlardan burada tilki, kurt ve geyik var.
Adı bir efsaneye dayanıyor. Anlatılana göre ormanın derinliğinde bir zamanlar mutlu bir köy varmış: sakinleri o kadar iyi yaşıyormuş ki yerleşime, Gürcücede gönül rahatlığı ve bolluk anlamına gelen kelimeden Sabaduri denmiş. Köy zamanla boşalmış, ad ise ormanda kalmış.
Dört mevsim, dört farklı orman
Sabaduri iki kez aynı olmuyor. Yıl boyunca güzel ama her mevsimin kendi tonu var.
İlkbahar
Orman uyanıyor. Kar eridikten sonra patikalar nemli ve yumuşak, havada çürüyen yaprak ve taze yeşillik kokusu var. İlk tanışma için iyi bir zaman.
Yaz
Yeşilin zirvesi ve piknik için en kalabalık mevsim. Ormanda hava kavrulan Tiflis'tekinden belirgin biçimde daha serin, bu yüzden temmuz ve ağustosta buraya mangallarla ve termoslarla, ailece geliniyor.
Sonbahar
Popülerlikte ikinci sırada. Sabaduri Tiflis'ten daha yüksekte ve sonbahar buraya biraz daha erken geliyor: renkler için ekimde gidiliyor. Kayınlar ve meşeler sarıya, turuncuya, kırmızıya dönüyor. Zirve aşağı yukarı 15 Ekim'e denk geliyor, artı eksi bir hafta.
Kış
En güçlü dönem. Ocak ve şubatta ağaçlar kar ve kırağı içinde duruyor, dalların arasından altın rengi ışık süzülüyor, turist neredeyse yok. Hava ve yol elverirse kışın Tiflis çevresinde daha iyi bir yer bilmiyorum.

Sabaduri Ormanı'nda ne yapılır
Turizm altyapısı burada resmî olarak 2017 yılında açıldı: piknik yerleri, çadır ve ateş alanları düzenlendi, ana patikalara bilgi panoları konuldu.
Yürüyüş patikaları. Rotaların bir kısmı düz orman patikasında ilerliyor, bir kısmı yükseklik farklarıyla ve sıradağ manzaralarıyla yokuş yukarı çıkıyor. Arazi engebeli, bir yukarı bir aşağı; o yüzden iyi tabanlı ayakkabı şart. Ormana girmek için en uygunu Gulelebi köyü tarafı.
Çadırda gece kalmak. Yer kamp için donanımlı: akşam gelip kamp kurabilir ve şehir gürültüsünden onlarca kilometre uzakta gece kalabilirsiniz.
Mantar. Sıcak mevsimde orman mantar bakımından zengin. Gerçekten yerel bir uğraş ve insanı yavaşlatıp ormana yakından bakmaya zorluyor.
Gürcü usulü piknik. Mangal, mtsvadi, şarap, ağaçların altında birkaç saat. Buradaki yerlilerin çoğu tam bunun için geliyor.

Tshvariçamia'daki ayı barınağı
Sabaduri'ye bütün bir gün ayırmak için bir sebep daha: ormana girişten hemen önce, yolun kenarındaki Tshvariçamia köyünde bir hayvan barınağı.
Barınak 2010 yılından beri çalışıyor. Burada yüzden fazla kurtarılmış hayvan yaşıyor: boz ayılar, kurtlar, ayrıca inekler ve köpekler. Hayvanlar tedavi ediliyor ve mümkün olduğunda doğaya geri bırakılıyor. Her gün 11.00 ile 19.00 arası açık, giriş ücretsiz, bağışlar memnuniyetle karşılanıyor.
Hayvanat bahçesine benzemiyor, daha çok bir rehabilitasyon merkezi. Hayvanların çoğu buraya yaralandıktan sonra geldi ya da kaçak avcılardan alındı.
Yolda başka neler görülür
Sabaduri'den Saguramo üzerinden Gürcü Askeri Yolu'na çıkıp Stepantsminda'ya devam edebilirsiniz. Otuz dakika kadar uzakta Sioni baraj gölü (Sioni Gölü) var. Ucarma kalesi ve “Gürcistan Kroniği” anıtı da aynı yönde.
Nasıl gidilir
Ormanın yanındaki köylere Didube otogarından minibüsler gidiyor ama sadece en yakın yerleşime kadar götürüyorlar. Sonrasında bölgeyi doğru düzgün gezme imkânı olmadan yolun kenarında kalıyorsunuz, yolun kendisinde yürümek de güvenli değil. Taksi de var ama bekleme ya da dönüş yolculuğu için anlaşmak gerekiyor ve daha pahalıya geliyor.
Bu yüzden en kolayı Tiflis'te araç kiralamak. Pikniği uzatmak, barınağa uğramak, Saguramo'ya ya da Sioni Gölü'ne kadar gitmek istediniz mi, hepsi yerinde çözülüyor. Ücretsiz teslimatlı araç rezervasyonunu mydrive.club üzerinden yapabilirsiniz.
Yol basit: Tiflis–Tianeti karayolu, 45 km kadar, merkezden aşağı yukarı bir saat. Navigasyon sürprizsiz yönlendiriyor. Ormana girmek için en uygunu Mtsheta tarafı, orada ormanın kendisine kadar asfalt var.
Kışın kiralık arabada kış lastiği olduğunu kontrol edin: kar yağışından sonra ormandan geçen yol kaygan oluyor. Trafiği de aklınızda tutun. Yoğun kış hafta sonlarında ormanın girişinde araç kuyruğu oluşuyor, o yüzden sabah erken çıkmak daha iyi.
Pratik bilgiler
| Nerede | Mtsheta-Mtianeti, Tiflis-Tianeti karayolu, Tiflis merkezinden ~45 km |
| Nasıl gidilir | Kiralık ya da özel araç (önerilir), beklemeli taksi, Didube'den minibüs |
| Yolculuk süresi | Tiflis merkezinden ~1 saat |
| Ne zaman gitmeli | Yıl boyunca; sonbahar renkleri için ekim, kar için ocak–şubat |
| Ne almalı | Rahat ayakkabı, su, piknik için yiyecek, sıcak bir kat, yağmurluk; kışın kış lastiği |
| Ayı barınağı | Her gün 11.00–19.00, giriş ücretsiz |
| Ormana giriş | Ücretsiz |
Son olarak
Sabaduri için bahaneye gerek yok. Buraya sadece asfalttan, şehir gürültüsünden ve ekranlardan yorulduğunuz için geliyorsunuz. Tiflis'ten bir saat ve Kafkasya'nın yamacında gerçek bir ormandasınız. Bazen bu yetiyor.














