საქართველო ზამთარში: ამინდი, თხილამურები, მთის გზები და სად წავიდეთ დეკემბრიდან მარტამდე

ზამთარი საქართველოში დაახლოებით დეკემბრიდან მარტამდე გრძელდება და სიმაღლის მიხედვით სულ სხვადასხვანაირად გამოიყურება. თბილისში დღისით უმეტესად პლუსია, თოვლი სეზონში ორიოდე დღით მოდის და სწრაფად დნება. ას ოცი კილომეტრით ჩრდილოეთით, გუდაურში, ამავე დროს მეტრი თოვლი დევს და საბაგიროები მუშაობს. ზღვაზე წვიმს. ამიტომ ზამთრის მოგზაურობა ჯობია ორ ცალკე გეგმად ააწყო: მთა თხილამურებითა და უღელტეხილებით და დაბლობი, სადაც თითქმის ყველაფერი ჩვეულებრივად მუშაობს, უბრალოდ ხალხმრავლობის გარეშე.

თუ შემოდგომის გზამკვლევი უკვე წაიკითხე, აქ ლოგიკა პირიქითაა. შემოდგომაზე მარშრუტები მაღალმთიანეთიდან თანდათან ქვემოთ ჩამოდის. ზამთარში მაღალმთიანეთი მხოლოდ იქაა ღია, სადაც კურორტი და გაწმენდილი გზაა, დანარჩენი კი მაის-ივნისს ელოდება.

როგორი ამინდია საქართველოში ზამთარში

თბილისი და აღმოსავლეთი

თბილისი დაახლოებით 400–500 მეტრის სიმაღლეზე, ქვაბულშია მოქცეული და ზამთარი აქ რბილია. დეკემბერსა და თებერვალში დღისით ჩვეულებრივ +5…+10-ია, იანვარში +3…+7, ღამით ნულის ახლოს, ცივ კვირებში −3…−5-მდე. თოვლი ზამთარში რამდენჯერმე მოდის და იშვიათად ჩერდება დღე-ორ დღეზე მეტხანს, სამაგიეროდ ასეთ დღეებში ბორცვებზე გაშენებული ქალაქი ჩერდება: სოლოლაკისა და მთაწმინდის ციცაბო ქუჩები მოუმარილებლად ყინულად იქცევა და ტაქსები აღმართზე ასვლაზე უარს ამბობენ.

კახეთი ცოტა უფრო ცივი და მშრალია. თელავსა და სიღნაღში დღისით დაახლოებით +3…+8-ია, დილაობით ვენახებს თრთვილი ფარავს, ალაზნის ველის თავზე კი კავკასიონის ქედი თითქმის ყოველ მოწმენდილ დღეს თეთრად და მკაფიოდ ჩანს. ზაფხულში მას ბურუსი ფარავს, ზამთარში არა.

სანაპირო

ბათუმი ზამთარში თბილია, მაგრამ ნესტიანი. დღისით +8…+12-ია, ყინვა სეზონში ერთხელ-ორჯერ იცის, წვიმა კი რამდენიმე დღე ზედიზედ შეიძლება გაგრძელდეს. ზღვა დაახლოებით +10…+12-ია, არავინ ბანაობს, სამაგიეროდ ტალღამჭრელებთან შტორმი და ცარიელი ბულვარია. ქალაქში თოვლი იშვიათად მოდის, მაგრამ აჭარის მთებს ქვეყნის ნებისმიერ სხვა ადგილზე მეტი თოვლი ეყრება: ეს ის ტენია, რომელიც ქვემოთ წვიმად მოდის.

მთა

1500 მეტრის ზემოთ ზამთარი უკვე ნამდვილია. გუდაურში (2196 მ) დღისით ჩვეულებრივ −3…−8-ია, მოწმენდილ ყინვიან ღამეს −15 და უფრო ნაკლებიც. სტეფანწმინდა 1740 მეტრზე ცოტა თბილია, მაგრამ მყინვარწვერიდან მონაბერ ქარს ღიაა. ბაკურიანი (დაახლოებით 1700 მ) ტყიან ქვაბულშია, იქ ცივა, მაგრამ მშვიდადაა: ქარი უფრო სუსტია, ვიდრე გუდაურის ღია ფერდობებზე. მესტიაში თოვლი დეკემბრიდან მარტის ბოლომდე დევს, ვიწრო ენგურის ხეობაში კი ზამთარში მზე გზაზე სულ ორიოდე საათით ჩნდება.

დღე ყველგან მოკლეა. დეკემბრის ბოლოს დაახლოებით 8:30-დან 17:30-მდე ნათელა, და ზამთრის ნებისმიერი საავტომობილო მარშრუტი ამას უნდა მოარგო.

ზამთარი თვეების მიხედვით

დეკემბერი. კურორტები თვის შუა რიცხვებში იხსნება, ზუსტი თარიღი თოვლზეა დამოკიდებული. ზოგ წელს გუდაურმა საბაგიროები ნოემბრის ბოლოსაც გაუშვა, მაგრამ ამაზე გეგმის აგება არ ღირს. დეკემბრის პირველი ნახევარი მშვიდი და იაფია, მეორე ნახევრიდან საახალწლო გაძვირება იწყება. თბილისში ილუმინაცია და ბაზრობებია.

იანვარი. ოფიციალური დასვენების დღეებია 1–2 და 7 იანვარი, მაგრამ ბევრი მთელ კვირას ისვენებს 31 დეკემბრიდან შობამდე, და კურორტები სავსეა. თვის შუა რიცხვების შემდეგ უფრო მშვიდადაა, ფერდობებზე თოვლი კი წლის ყველაზე სტაბილურია.

თებერვალი. სათხილამურო სეზონის პიკი და ამავე დროს ქალაქებში ყველაზე მშვიდი პერიოდი. საუკეთესო თვე გუდაურში ფრირაიდისთვის და გოდერძში ღრმა თოვლისთვის, თუ ზვავსაშიშროება იძლევა საშუალებას.

მარტი. თბილისში დღისით უკვე +12…+15-ია, თვის ბოლოსთვის ტყემალი ყვავის. ფერდობებზე ჯერ კიდევ სრიალებენ, გუდაურსა და გოდერძში ჩვეულებრივ აპრილის დასაწყისამდე, მაგრამ თოვლი შუადღისთვის სველდება, ციცაბო ფერდობებზე კი ზვავსაშიშროება იზრდება. ზამთრის საბურავების მოთხოვნა ფორმალურად 1 მარტამდე მოქმედებს, მაგრამ უღელტეხილებზე თოვლი უფრო დიდხანს დევს.

ზამთრის სხვა სეზონებთან შედარება გზამკვლევშია როდის წავიდეთ საქართველოში.

სამთო-სათხილამურო კურორტები

ქვეყანაში ოთხი მიმართულებაა, და მათ შორის უფრო ხშირად გზის მიხედვით ირჩევენ და არა ტრასების. უფრო დაწვრილებითი შედარებაა საქართველოს სამთო-სათხილამურო კურორტების მიმოხილვაში.

გუდაური

თბილისიდან 120 კმ, 2–2,5 საათი საქართველოს სამხედრო გზით კარგ ამინდში. კურორტი 2196 მეტრზეა, საბაგიროს ზედა წერტილი დაახლოებით 3000 მეტრზე, დაახლოებით 80 კმ ტრასაა, ძირითადად წითელი და შავი. აქაა ქვეყანაში საუკეთესო ფრირაიდი და ჰელისკიც მუშაობს, დამწყებთათვის ქვედა სადგურებთან სასწავლო ზონაა. დღიური სკიპასი 2025/26 სეზონში 70 ლარიდან ღირდა, აქტუალურ ფასებს საბაგიროების ოპერატორი MTA აქვეყნებს.

კურორტი ტრასის გასწვრივ ზემო, ქვემო და ახალ გუდაურად არის გაწელილი, და საცხოვრებლის არჩევანზეა დამოკიდებული, საბაგირომდე ფეხით ივლი თუ მანქანით. თუ თბილისიდან გადიხარ და მანქანა პირდაპირ კურორტზე გინდა, არსებობს ცალკე ქირაობის გვერდი გუდაურში.

მაღალ სეზონში საბაგიროებთან პარკინგი ხშირად დილის ცხრისთვის უკვე სავსეა. გახსნისას მისვლა ორივე მხრივ მომგებიანია: ადგილისთვისაც და ხელუხლებელი ტრასებისთვისაც.

ბაკურიანი

თბილისიდან 180 კმ, 2,5–3 საათი ხაშურისა და ბორჯომის გავლით. კურორტი 1700 მეტრზეა, წიწვოვან ტყეში, დამრეცი ლურჯი ტრასებითა და სასწავლო ფერდობებით. საქართველოში ბავშვებთან ერთად ყველაზე ხშირად აქ მიდიან. დღიური სკიპასი 2025/26 სეზონში დაახლოებით 55 ლარი ღირდა, საბავშვო დაახლოებით ორჯერ იაფი.

ბაკურიანის ფერდობები სამ ზონად იყოფა: დიდველი, ყველაზე მაღალი, გონდოლითა და უფრო რთული ტრასებით, და უფრო მარტივი კოხტა და მიტარბი. მათ შორის საერთო ტრასა არ არის, თუმცა სკიპასი ერთიანია, და იმაზე, სად ცხოვრობ, დამოკიდებულია, ყოველ დილით მანქანა დაგჭირდება თუ არა.

ბოლო მონაკვეთი ბორჯომიდან ბაკურიანამდე სერპანტინით ზემოთ ადის. ასფალტს მთელი წელი წესრიგში ინახავენ, მაგრამ თოვის დროს ის დატკეპნილი თოვლით იფარება. ბორჯომიდან ვიწროლიანდაგიანი „კუკუშკა“ 2020 წლიდან რეკონსტრუქციაზეა დაკეტილი. ხელახლა გაშვებას 2027 წლისთვის ჰპირდებიან, მაგრამ მყარი ვადები არ არის, ასე რომ, მასზე ჯერ იმედი არ უნდა იქონიო.

გოდერძი

კურორტი აჭარის მთებში, დაახლოებით 2000–2350 მეტრის სიმაღლეზე, და აქ საქართველოს ნებისმიერ სხვა კურორტზე მეტი თოვლი მოდის. ტრასები ცოტაა, დაახლოებით 8 კმ, ხალხიც ცოტაა, ამიტომ აქ ხელუხლებელი თოვლისა და სიჩუმისთვის მოდიან.

ზამთარში მისვლა მხოლოდ ბათუმის მხრიდან შეიძლება, ხულოს გავლით: დაახლოებით 100 კმ, 2,5–3 საათი. ახალციხის მხრიდან გზას თოვლის შემდეგ პრაქტიკულად არ წმენდენ. გარდა ამისა, გამქირავებელი კომპანიების უმეტესობასთან გოდერძი, ისევე როგორც ხულო და მთიანი აჭარა, ხელშეკრულებით აკრძალულ მიმართულებათა სიაშია და დაზღვევა იქ არ მოქმედებს. ამ აკრძალვებზე უფრო დაწვრილებით მასალაშია სად არ ღირს ნაქირავები მანქანით წასვლა. როგორ მიხვიდე იქ მარშრუტკით, ტაქსით ან რატრაკით, წერია გოდერძამდე გზის შესახებ მასალაში.

მესტია: ჰაცვალი და თეთნულდი

მოკლედ, რადგან ეს ცალკე მოგზაურობაა და არა შაბათ-კვირა. მესტიამდე დაახლოებით 460 კმ და 7–8 საათია ქუთაისისა და ზუგდიდის გავლით. ჰაცვალი ქალაქიდან რამდენიმე წუთშია, ერთი ძირითადი საშუალო დონის ტრასით. თეთნულდი მესტიიდან 17 კმ-ში დაახლოებით 3165 მეტრამდე ადის, მას მეტი ტრასა აქვს და რიგები თითქმის არ არის, მაგრამ მანქანის ან სასტუმროსთან შეთანხმების გარეშე იქ მისვლა ძნელია. ზუგდიდიდან გზას ზამთარში წმენდენ, მაგრამ ხეობის ვიწრო ნაწილში ყინული მოწმენდილ დღესაც დევს, ძლიერი თოვის შემდეგ კი გზას ზვავების გამო კეტავენ. ზამთარში სვანეთისთვის სამ-ოთხ დღეზე ნაკლების გამოყოფას აზრი არ აქვს.

ახალი წელი და შობა

დღესასწაულებს ცალკე ტექსტი ეძღვნება, ახალი წელი თბილისში, აქ კი მოკლედ იმაზე, რაც მოგზაურობაზე მოქმედებს. საახალწლო შუაღამეს თბილისი ყველა აივნიდან ნასროლი ფეიერვერკით გუგუნებს, 1 და 2 იანვარი დასვენების დღეებია, შობას კი 7 იანვარს აღნიშნავენ: ამ დღეს ცენტრში ალილოს მსვლელობა მიდის. დეკემბრის ბოლოდან 8 იანვრამდე საცხოვრებლის ფასები გუდაურსა და ბაკურიანში და მანქანის ქირაობის ფასები შეიძლება თითქმის გაორმაგდეს, ჯიპებსა და თხილამურების სამაგრიან მანქანებს წინასწარ არჩევენ. საქართველოს სამხედრო გზაზე ამ დღეებში საცობები შეიძლება მცხეთიდანვე დაიწყოს. თუ მიზანი სრიალია და არა დღესასწაული, მოგზაურობა იანვრის შუა რიცხვებზე გადაწიე.

თბილისი ზამთარში

ზამთარში თბილისში ტურისტი ცოტაა. აბანოთუბნის გოგირდის აბანოებში გრძელი რიგის გარეშე შედიხარ, და +4 გრადუსზე სეირნობის შემდეგ ეს ქალაქში საუკეთესო ადგილია. მუზეუმებში ცარიელა, სოლოლაკის ღვინის ბარებში თავისუფალი მაგიდებია, მთაწმინდაზე ფუნიკულიორით ახვალ და ქალაქს ზაფხულის ბურუსის გარეშე უყურებ.

ორიოდე პრაქტიკული დეტალი. ძველ სახლებს ვინ როგორ ახერხებს, ისე ათბობენ, და ქირაობის საიტებზე იაფ ბინებში ზამთარში შეიძლება ციოდეს: აღწერაში შეამოწმე, არის თუ არა ცენტრალური გათბობა ან ერთი გაზის ქვაბი მაინც. თოვლის შემდეგ ქუჩებში ყველაზე საშიში ყინულია ფილაქანზე და ციცაბო დაღმართებზე, ნორმალური ძირის მქონე ფეხსაცმელი აქ უფრო გჭირდება, ვიდრე მთაში.

მცხეთა, ჯვარი და უფლისციხე მთელი წელი მუშაობს, იქამდე გზები სუფთაა, და ეს ზამთრის ყველაზე მარტივი ნახევარდღიანი გასვლებია.

რა არის ღია ქალაქგარეთ ზამთარში

ქვეყნის უდიდესი ნაწილი 1500 მეტრის ქვემოთ ზამთარში ჩვეულებრივი მანქანით მისაწვდომია. მარშრუტები იგივეა, მაგრამ დღის სინათლე ნაკლებია და გზისთვის დროის მარაგი გჭირდება.

კახეთი

მარნები ზამთარშიც მუშაობს, ბევრი მათგანი სეზონური ნაკადის გარეშე სტუმრებს უფრო ხალისითაც იღებს. სიღნაღი თითქმის უკაციურია, ციხის გალავანი და ხედი ქედზე კი იგივეა. ალავერდი, თელავი და წინანდალი ღიაა.

გზასთან დაკავშირებით ერთი ნიუანსია. თელავამდე მოკლე გზა, დაახლოებით 95 კმ, გომბორის უღელტეხილზე გადის, დაახლოებით 1600 მეტრის სიმაღლეზე, და ზამთარში მას თოვლი ფარავს, რეგულარულად ნისლი ეკვრის, ძლიერი თოვის დროს კი ზოგჯერ კეტავენ. მეორე გზა, საგარეჯოსა და გურჯაანის გავლით, დაახლოებით 50–55 კმ-ით გრძელია, მაგრამ ველზე მიდის. ორივე გზა დაწვრილებითაა განხილული მარშრუტში თბილისი – კახეთი. დეკემბრიდან თებერვლამდე ჩვეულებრივ ქვედა გზით დავდივარ ორივე მიმართულებით, გომბორზე კი მხოლოდ მოწმენდილ, მშრალ დღეს და სინათლეზე.

პატარა ქალაქებში ზამთარში სამუშაო საათები პირობითია. რესტორანი ან მარანი, რომელიც ბარათზე „ღიაა“, იანვრის სამშაბათს შეიძლება არ მუშაობდეს, ჯობია წინასწარ დარეკო.

ბორჯომი და ვარძია

ბორჯომი: 160 კმ, თბილისიდან 2–2,5 საათი. ცენტრალური პარკი წყაროებით ღიაა, პარკის ზედა ნაწილში თბილი გოგირდოვანი წყლის ღია აუზი მუშაობს, და მასში ბანაობა, როცა კიდეებზე თოვლი დევს, ცალკე სიამოვნებაა. ზემოთ ამავალი საბაგირო ჩვეულებრივ ზამთარშიც დადის, მაგრამ ქარში აჩერებენ. ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ზედა ბილიკები ზამთარში დაკეტილია, ლიკანიდან მოკლე ტყის მარშრუტები კი გავლადია, თუ თოვლი ღრმა არ არის. ბორჯომისა და ბაკურიანის ერთ მოგზაურობაში გაერთიანება მოსახერხებელია.

ვარძია: ბორჯომიდან დაახლოებით 100 კმ ახალციხისა და ასპინძის გავლით, გზა მოასფალტებულია. კლდეში ნაკვეთი მონასტერი მთელი წელი ღიაა, ზამთარში ტურისტი თითქმის არ არის. ზემოთ ქარიანი და ცივია, ქვის საფეხურები და გადასასვლელები ჩრდილში იყინება, ამიტომ აქ დღისით უფრო ადვილია, ვიდრე დილით. ბორჯომი, რაბათი ახალციხეში და ვარძია ორ დღეში ზამთარშიც ისევე გამოდის, როგორც შემოდგომაზე.

ყაზბეგი

სტეფანწმინდამდე ზამთარში მიხვალ, თუ ჯვრის უღელტეხილი ღიაა (მასზე ქვემოთ). თბილისიდან დაახლოებით 150 კმ, 2,5–3 საათი გაჩერებების გარეშე კარგ დღეს, ზამთარში მეტი დრო გაითვალისწინე. თავად დაბა ცოცხლობს, სასტუმრო სახლები და კაფეები მუშაობს. გერგეტის სამებაზე ასვლა თოვლში ნაქირავები მსუბუქი მანქანით არ ღირს: ზემოთ ადგილობრივ მძღოლებს ჯიპებით აჰყავთ ხალხი, ან ბილიკით ფეხით ახვალ საათ-საათნახევარში. თუ ყაზბეგი საქართველოს 7-დღიანი მარშრუტის დასაწყისშია, დაკეტილი უღელტეხილის შემთხვევისთვის კახეთით სათადარიგო გეგმა გქონდეს.

დასავლეთი და სანაპირო

ქუთაისი ზამთარში ჩვეულებრივი ქალაქია, გელათი ღიაა, პრომეთეს მღვიმე მთელი წელი მუშაობს (შიგნით დაახლოებით +14-ია). მარტვილის კანიონში ნავით გასეირნებას ძლიერი წვიმების შემდეგ შეიძლება შეაჩერონ. ბათუმში ზამთარში ქალაქისთვის მიდიან და არა პლაჟისთვის. ზღვის ხედიანი სასტუმროები ცარიელი და იაფია, ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში თითქმის არავინაა, აჭარული ხაჭაპურისთვის რიგში არ დგახარ. ქოლგა ყოველთვის გჭირდება. გზა თბილისი – ბათუმი, დაახლოებით 380 კმ, ზამთარში ჩვეულებრივ უპრობლემოდ გაივლება: რიკოთის უღელტეხილს ახლა ახალი ტრასით, გვირაბებითა და ესტაკადებით გადიან, თუმცა სველი თოვლი და ნისლი იქაც იცის.

მთის გზები ზამთარში

საქართველოს სამხედრო გზა და ჯვრის უღელტეხილი

მთავარი გზა ჩრდილოეთისკენ და ზამთრის ყველაზე ხშირი დაბრკოლება. მონაკვეთს გუდაური – ყობი ჯვრის უღელტეხილზე (დაახლოებით 2379 მ) ძლიერი თოვისა და ზვავსაშიშროების დროს კეტავენ. ზოგჯერ რამდენიმე საათით, ზოგჯერ დღე-ღამით და მეტითაც. როცა ზემოთ ქარბუქია, პოლიცია ნაკადს ქვემოთ, ფასანაურთან აჩერებს, და კოლონა შეიძლება საათი ან მეტიც იდგეს. დაკეტილ უღელტეხილზე ზემო ლარსისკენ მიმავალი ტრაილერები გზისპირებზე კილომეტრობით დგას.

გუდაური ამ დროს ჩვეულებრივ თბილისის მხრიდან მისაწვდომია, მაშინაც კი, როცა უღელტეხილი დაკეტილია: პირველ რიგში კურორტის იქით მონაკვეთს კეტავენ. მაგრამ თუ სტეფანწმინდაში ცხოვრობ და უღელტეხილს დაკეტავენ, მეორე მხარეს აღმოჩნდები, და დაბრუნების რეისი თბილისიდან შეიძლება არ დაგელოდოს.

შემოვლით გზას ქვეშეთი – ყობი გრძელი გვირაბით უკვე რამდენიმე წელია აშენებენ, სრულად გახსნას 2027 წელზე ადრე არ ჰპირდებიან. ჯერჯერობით უღელტეხილის სტატუსს გასვლის დღეს დილით ამოწმებენ და არა წინა საღამოს: შეზღუდვები საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტისა და საპატრულო პოლიციის შეტყობინებებში ოპერატიულად ჩნდება.

ფასანაურის შემდეგ გზა სწრაფად იკრებს სიმაღლეს, და ნახევარსაათიან აღმართზე ტემპერატურა დაახლოებით ათი გრადუსით ეცემა. ყველაზე საშიშია ლიპყინული კლდეების ჩრდილში მოსახვევებზე, განსაკუთრებით შუადღემდე, სანამ მზე ასფალტს გაათბობს. უღელტეხილამდე ცალკეულ მონაკვეთებზე პოლიციამ შეიძლება ჯაჭვების დადება მოითხოვოს, მაშინაც კი, თუ მანქანას ზამთრის საბურავები აქვს.

ზამთრის სხვა მარშრუტები

• ხაშური – ბორჯომი – ბაკურიანი. უღელტეხილები არ არის, მაგრამ ბორჯომის გზის ნაწილი (მონაკვეთი კვიშხეთი – ვალე) სავალდებულო ზამთრის საბურავებით სავალი გზების სიაშია. ბაკურიანისკენ ბოლო სერპანტინი თოვის დროს დატკეპნილია.
• ზუგდიდი – მესტია. ასფალტია, მაგრამ ხეობა ვიწროა, ჩრდილში ყინული მთელი დღე დევს, ზვავების შემდეგ ჩაკეტვა შესაძლებელია.
• ბათუმი – ხულო – გოდერძი. წმენდენ მხოლოდ ბათუმის მხრიდან, ზედა ნაწილი შეიძლება ისე ჩაიხერგოს, რომ შემდეგ რატრაკით მიდიან. ნაქირავები მანქანებისთვის კომპანიების უმეტესობასთან ხელშეკრულებით ისედაც დაკეტილია.
• გომბორის უღელტეხილი. ზამთრის დიდ ნაწილში გავლადია, მაგრამ თოვლისა და ნისლის გამო ქვედა გზა საგარეჯოს გავლით უფრო გონივრულია.
• რიკოთის უღელტეხილი (თბილისი – ქუთაისი). ახალი ტრასა გვირაბებით ზამთარში მშვიდად გაივლება, მაგრამ ღია მონაკვეთებზე ლიპყინული, სველი თოვლი და ნისლი იცის.

თუ მთაში მიდიხარ, თვალი გადაავლე მთის მოგზაურობის ჩეკლისტს: ის მოკლეა, დავიწყებული ჯაჭვები ან ცარიელი ავზი უღელტეხილზე კი ძვირი ჯდება.

სად ვერ მიხვალ ზამთარში

• თუშეთი. გზა აბანოს უღელტეხილზე დაახლოებით ივნისიდან სექტემბრამდეა ღია, ზოგჯერ ოქტომბრის დასაწყისამდე, ქირაობის ხელშეკრულებები კი იქ ზაფხულშიც არ გიშვებს.
• ხევსურეთი და შატილი. დათვისჯვრის უღელტეხილი მხოლოდ ზაფხულისთვის იხსნება.
• უშგული. მესტიიდან გზას ზამთარში პერიოდულად ზვავების გამო კეტავენ, გამქირავებელი კომპანიების უმეტესობასთან კი უშგული მთელი წელი აკრძალულთა სიაშია.
• ჯუთა და თრუსო. გაზაფხულამდე თოვლის ქვეშაა, იქამდე გრუნტის გზები კი გამქირავებლების უმეტესობასთან სეზონშიც აკრძალულია.
• გოდერძი ახალციხის მხრიდან. ზამთარში არ წმენდენ.
• მაღალმთიანი ტრეკები და რაჭის დიდი ნაწილი რაიონული ცენტრების ზემოთ. შოვი 2023 წლის ღვარცოფის შემდეგ არ აღდგება.

მანქანა ზამთარში: საბურავები, წამყვანი, რა შევამოწმოთ

ზამთრის საბურავები. 1 დეკემბრიდან 1 მარტამდე მთელ რიგ მთის მონაკვეთებზე ზამთრის საბურავები სავალდებულოა: საქართველოს სამხედრო გზა, გზა სვანეთში, ხაშური – ახალციხის გზის ნაწილი ბაკურიანისკენ მიმავალ გზაზე; ჩამონათვალში ასევე შეჰყავთ სხვა კურორტებთან მისასვლელები და რიკოთის უღელტეხილი. ეს მთავრობის დადგენილებაა და არა რეკომენდაცია, მონაკვეთების სიას კი დროდადრო აზუსტებენ, ამიტომ მოგზაურობამდე შეამოწმე. ჯარიმა 100 ლარია, თანაც პოლიციას უფლება აქვს მანქანა წინ აღარ გაუშვას. ჯავშნისას პირდაპირ თქვი, რომ მთაში მიდიხარ, და დააზუსტე, ზამთრის საბურავები აქვს თუ არა მანქანას და არის თუ არა ჯაჭვები. მარტში წესი ფორმალურად აღარ მოქმედებს, მაგრამ თუ მარშრუტში გუდაური ან ყაზბეგია, იგივე საბურავები გჭირდება, რაც თებერვალში.

მანქანის კლასი. თბილისისთვის, კახეთისთვის ქვედა გზით, ბორჯომის, ვარძიისა და ბათუმისთვის ზამთარში ზამთრის საბურავებიანი ჩვეულებრივი სედანი საკმარისია. გუდაურის, ყაზბეგის, ბაკურიანისა და მით უმეტეს მესტიისთვის უფრო გონივრულია კროსოვერი ან სრულწამყვანიანი SUV: კლირენსი დატკეპნილი თოვლის ნაკვალევში გშველის, სრული წამყვანი კი ლიპყინულიან აღმართზე. მარშრუტების მიხედვით დაწვრილებითი განხილვაა მასალაში რომელი მანქანა ვიქირაოთ საქართველოში. საახალწლო თარიღებზე ასეთი მანქანები პირველი მთავრდება.

რა შეამოწმო მიღებისას:

• საბურავები ზამთრისაა და არა „სიტყვით“ ყველა სეზონის, პროტექტორი ცოცხალია;
• ჯაჭვები საბარგულშია და იცი, როგორ იდება, ჯობია ერთხელ პარკინგზე სცადო და არა უღელტეხილზე ქარბუქში;
• ჯაგრისი და საფხეკი მინებისთვის;
• მინის საწმენდის ავზში ყინვაგამძლე სითხეა, ზაფხულის წყალი პირველივე აღმართზე გაიყინება;
• მინებისა და სარკეების გათბობა მუშაობს.

დრო გზაში. ნავიგატორი მთის გზას ზაფხულის სიჩქარით ითვლის. ზამთარში სერპანტინებზე რეალური დრო დაახლოებით ერთნახევარჯერ მეტი გამოდის. ისე დაგეგმე, რომ მარშრუტის მთის ნაწილი დაბნელებამდე, ანუ საღამოს ხუთამდე დამთავრდეს.

საწვავი და კავშირი. მთის მონაკვეთამდე ავზი ბოლომდე შეავსე: დაკეტილ უღელტეხილთან საცობში ძრავი საათობით მუშაობს გამათბობლის გულისთვის. ოფლაინ რუკები წინასწარ ჩამოტვირთე, სვანეთის ხეობებში და გოდერძისკენ მისასვლელზე ქსელი იკარგება.

ხელშეკრულების შეზღუდვები. გოდერძი ხულოსა და მთიან აჭარასთან ერთად, თუშეთი, უშგული, ჯუთა და თრუსო ქირაობის ხელშეკრულებების უმეტესობიდან მთელი წელი ამოღებულია. თუ უღელტეხილი დაკეტილია, გრუნტის გზით შემოვლის ძებნა საჭირო არ არის: ჯობია მოიცადო.

მოკლედ

ზამთარში საქართველო სიმაღლის მიხედვით იყოფა. 1500 მეტრის ქვემოთ თითქმის ყველაფერი მუშაობს: თბილისი, მცხეთა, კახეთი, ბორჯომი, ვარძია, ქუთაისი და სველი, მაგრამ ცარიელი ბათუმი. ზემოთ ღიაა კურორტები და მათთან მისასვლელი გაწმენდილი გზები: გუდაური, ბაკურიანი, მესტია, გოდერძი კი მხოლოდ ბათუმის მხრიდან და არა ნაქირავები მანქანით. თხილამურებისთვის ყველაზე საიმედოა იანვრის შუა რიცხვებიდან თებერვლის ჩათვლით, საახალწლო არდადეგები უფრო ძვირი და ხალხმრავალია. 1 დეკემბრიდან 1 მარტამდე მთის გზებზე ზამთრის საბურავები სავალდებულოა, გუდაურისა და ყაზბეგისთვის კი ჯობია კროსოვერი აიღო. ჯვრის უღელტეხილის სტატუსს გასვლის დღეს დილით უყურე, მთიდან კი სინათლეზე ეცადე დაბრუნებას.